Αν υπήρχε δικαιοσύνη σε αυτόν τον ποδοσφαιρικό πλανήτη, θα είχαμε ένα ρητό που να λέει: «δείξε μου το κύπελλό σου να σου πω πόσο σοβαρά παίρνεις το ποδόσφαιρο». Γιατί ο θεσμός του κυπέλλου είναι καθρέφτης.
Και ο δικός μας; Ένας καθρέφτης που τον αλλάζουμε κάθε χρόνο, μπας και κολακεύει λίγο τους μεγάλους. Στην Ελλάδα το κύπελλο έχει αλλάξει περισσότερες μορφές κι από reality show, και φέτος το «νέο format» ξανασερβίρεται με χαμόγελα και χειροκροτήματα από όσους δεν θέλουν να χαλάσουν καρδιές.
Ένα κύπελλο που αποκλείει ομάδες Γ’ Εθνικής και κάτω, λες και το ποδόσφαιρο αρχίζει και τελειώνει στη Super League. Ένα σύστημα με βαθμολογίες, ισοβαθμίες και… παγκόσμια πρωτοτυπία: τελευταία ματς σε διαφορετικές μέρες και ώρες, για να διαλέγεις αντίπαλο σαν να φτιάχνεις παρτίδα στο Football Manager.
Και φυσικά, το αποτέλεσμα ήταν αναμενόμενο: μόνο ομάδες της Super League πέρασαν από την πρώτη φάση.
Αν θέλουμε ένα ποδόσφαιρο φτιαγμένο για τους μεγάλους, με ντέρμπι για τηλεθέαση και αδιαφορία για ό,τι υπάρχει πιο κάτω, τότε συγχαρητήρια – το πετύχαμε. Και το χειροκροτούμε κιόλας. Αντί να πάρουμε παράδειγμα από τους Γάλλους.
Η γαλλική εκδοχή
Αυτοί εκεί έχουν την περίεργη εμμονή να φτιάχνουν ένα κύπελλο που δεν είναι κομμένο και ραμμένο στα μέτρα των μεγάλων. Αντί να ψάχνουν τρόπους να στρώσουν το χαλί στους ισχυρούς, προσπαθούν να στήσουν έναν θεσμό όπου – κρατηθείτε – όλοι έχουν δικαίωμα συμμετοχής και ονείρου. Και όταν λένε «όλοι», δεν το εννοούν όπως το εννοούμε εμείς, δηλαδή «όλοι οι μεγάλοι». Το εννοούν κυριολεκτικά.
Το Coupe de France έφτασε φέτος στην 109η διοργάνωσή του και κανείς δεν ξέρει ακριβώς πόσες ομάδες συμμετείχαν. Όχι επειδή δεν μπορούν να μετρήσουν, αλλά επειδή το πράγμα ξεκινάει από τόσο χαμηλά και τόσο τοπικά, που κάθε σύλλογος που έχει έστω και μακρινή σχέση με τη Γαλλική Ομοσπονδία έχει δικαίωμα να μπει.
Οι ομάδες της Ligue 1 μπαίνουν στους «64», της Ligue 2 λίγο νωρίτερα, οι πέντε πρώτες κατηγορίες συμμετέχουν υποχρεωτικά και από εκεί και πέρα… όποιος θέλει, μπαίνει. Αρκεί να παίζει κάπου, σε κάποιο τοπικό ή περιφερειακό πρωτάθλημα. Τόσο απλά. Τόσο… ανορθόδοξα για τα δικά μας δεδομένα.
Και όταν λένε «όλοι», εννοούν και «από παντού». Γιατί μιλάμε για τη Γαλλία – όχι αυτοκρατορία πια, αλλά με υπερπόντιες περιοχές σκορπισμένες σε όλο τον πλανήτη. Κάτι μέρη που για τους περισσότερους από εμάς είναι απλώς κουκκίδες στον χάρτη, αλλά έχουν ομάδες, έχουν ποδόσφαιρο και έχουν δικαίωμα συμμετοχής στο κύπελλο από το 1961-62.
Και επειδή δεν είναι Ελλάδα, όπου το σύστημα πρέπει να προστατεύει τους μεγάλους σαν να είναι σε γυάλα, όταν υπάρχει διαφορά δύο κατηγοριών, ο αγώνας γίνεται στην έδρα της μικρότερης ομάδας. Ναι, εκεί όπου το χορτάρι μπορεί να είναι λίγο πιο… φυσικό από όσο θα ήθελαν οι πρωταγωνιστές.
Μπαλίτσα στην Ταϊτή; Φυσικά
Έτσι, στο κύπελλο συμμετέχουν η Γουαδελούπη, η Μαρτινίκα, η Γαλλική Γουιάνα, η Ρεϋνιόν, η Νέα Καληδονία, η Ταϊτή, η Μαγιότ και το Σεν Πιερ ε Μικελόν. Οι ομάδες αυτές ξεκινούν πολύ νωρίς σε τοπικό επίπεδο.
Μπορεί η σεζόν 2025-26 να αρχίζει τον Αύγουστο για τις μεγάλες κατηγορίες, αλλά σε αυτά τα μέρη αγώνες κυπέλλου παίζονται ήδη από τον Απρίλιο, ώστε να προλάβουν όλες οι ομάδες να αγωνιστούν. Υπολογίζεται ότι κάθε χρονιά ξεκινούν πάνω από 7.000 ομάδες, με το πιο σίγουρο νούμερο να είναι οι 5.162 του πρώτου περιφερειακού γύρου.
Το αποτέλεσμα; Ομάδες από απίθανα μέρη να αντιμετωπίζουν συλλόγους της ηπειρωτικής Γαλλίας. Για να είναι δίκαιο για τις ευρωπαϊκές μικρές ομάδες, οι υπερπόντιες παίζουν μια χρονιά εντός και μια εκτός.
Η Ομοσπονδία συγκεντρώνει δηλώσεις ενδιαφέροντος από ομάδες που είναι πρόθυμες να ταξιδέψουν σε μακρινά μέρη και φτιάχνει μια λίστα υποψηφίων. Μετά την κλήρωση, προσφέρει οικονομική και οργανωτική βοήθεια – γιατί δεν βρίσκεις εύκολα πτήσεις για ένα νησάκι στη μέση του πουθενά.
Φέτος είχαμε μερικά εντυπωσιακά παιχνίδια. Το πιο χαρακτηριστικό ήταν ένα ταξίδι… 17.000 χιλιομέτρων, το μεγαλύτερο που έχει γίνει ποτέ σε εθνικό θεσμό. Η ιστορική AS Magenta από τη Νέα Καληδονία κληρώθηκε με τη Μιλούζ από την Αλσατία. Η γαλλική ομάδα έκανε το κολοσσιαίο ταξίδι, απόλαυσε τις παραλίες και τα κοκτέιλ και τελικά κέρδισε 0-4.
Σε άλλο παράδειγμα, η Ζελντάρ ντε Κουρού, πρωταθλήτρια της Γαλλικής Γουιάνας, ταξίδεψε 7.000 χιλιόμετρα για να αντιμετωπίσει την Κρουά κοντά στη Λιλ. Παρότι η Κρουά είναι ομάδα Γ’ Εθνικής, το ματς κρίθηκε στο όριο, με τους Νοτιοαμερικανούς να χάνουν 2-1.
Την ίδια περίοδο, η Πιραέ από την Ταϊτή ταξίδεψε περίπου 16.000 χιλιόμετρα για να παίξει στο γραφικό Κασί, κοντά στη Μασσαλία. Η Καρνού της Γ’ Εθνικής αποδείχθηκε πολύ δυνατή και επικράτησε 5-1.
Τέτοιες ιστορίες υπάρχουν κάθε χρόνο και δείχνουν την αξία του θεσμού: οι παίκτες ζουν εμπειρίες που θυμούνται για πάντα.
Ακόμα και ομάδες της ηπειρωτικής Γαλλίας ζουν μοναδικές στιγμές. Η Σεν Σιρ Κολόνζ πανηγύρισε έξαλλα όταν κληρώθηκε με τη Λυών – οι περισσότεροι παίκτες είναι οπαδοί της. Η ομάδα άλλαξε έδρα για να πάρει τις εισπράξεις, ένα τεράστιο ποσό για σύλλογο 7ης κατηγορίας. Πάλεψε, άντεξε μέχρι το 51’, έχασε 3-0, αλλά κέρδισε 145.000€.
Και φυσικά υπάρχουν και επικά ματς, όπως αυτό στο Στεβόρντ, όπου ένα τοπικό ντέρμπι κρίθηκε στα… 44 πέναλτι, με όλους τους παίκτες να εκτελούν δύο φορές.
Το κύπελλο τώρα εξακολουθεί να είναι γεμάτο μικρούς συλλόγους. Στους «32» υπάρχουν δύο ομάδες από την 6η κατηγορία.
Και ίσως, με λίγη τύχη, να δούμε κάποια μικρούλα να συνεχίζει το παραμύθι.
