Οι επιστήμονες κατέληξαν ότι υπάρχει κάτι στο μάτι μας που μπορεί να αποκαλύψει αν κινδυνεύουμε να εμφανίσουμε άνοια όσο μεγαλώνουμε.
Η άνοια είναι μια σκληρή, προοδευτική νευροεκφυλιστική διαταραχή, η οποία οδηγεί σταδιακά σε απώλεια μνήμης, βασικών σωματικών λειτουργιών και, τελικά, της ίδιας της προσωπικότητας του ασθενούς.
Σύμφωνα με το βρετανικό σύστημα υγείας NHS, ένας στους 11 ανθρώπους στο Ηνωμένο Βασίλειο θα διαγνωστεί με άνοια, ενώ σήμερα περίπου 944.000 άνθρωποι ζουν ήδη με τη νόσο. Πρόκειται, επομένως, για ένα μείζον κοινωνικό και υγειονομικό πρόβλημα.
Η απώλεια μνήμης θεωρείται το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα της άνοιας, ωστόσο δεν είναι το μόνο. Το NHS επισημαίνει ότι η νόσος μπορεί να επηρεάσει την ταχύτητα σκέψης, την πνευματική διαύγεια, τη χρήση της γλώσσας, την κατανόηση, την κρίση, τη διάθεση, την κίνηση, καθώς και την ικανότητα εκτέλεσης καθημερινών δραστηριοτήτων.
Η νέα ένδειξη από τα μάτια
Τώρα, οι επιστήμονες προσθέτουν ακόμη ένα πιθανό «καμπανάκι» κινδύνου: τον αμφιβληστροειδή χιτώνα του ματιού. Ο αμφιβληστροειδής είναι ο ιστός που καλύπτει το πίσω μέρος του ματιού και έχει καθοριστικό ρόλο στην όραση, καθώς καταγράφει τις εικόνες και τις μετατρέπει σε σήματα που στέλνονται στον εγκέφαλο. Είναι εξαιρετικά ευαίσθητος στο φως και οποιαδήποτε βλάβη σε αυτόν μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες στην όραση.
Κινέζοι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το πάχος του αμφιβληστροειδούς μπορεί να λειτουργήσει ως προγνωστικός δείκτης για την ανάπτυξη της νόσου Αλτσχάιμερ. Στη μελέτη τους ανέλυσαν δεδομένα από περίπου 30.000 ενήλικες, τους οποίους παρακολούθησαν για σχεδόν μία δεκαετία.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα άτομα με λεπτότερο αμφιβληστροειδή είχαν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν Αλτσχάιμερ κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης. Συγκεκριμένα, για κάθε μονάδα μείωσης του πάχους του αμφιβληστροειδούς, ο κίνδυνος εμφάνισης της νόσου αυξανόταν κατά 3%.
Ακόμη πιο εντυπωσιακά ήταν τα ευρήματα για την κεντρική περιοχή του αμφιβληστροειδούς. Όσοι είχαν λεπτότερη στοιβάδα σε αυτό το σημείο ήταν κατά 41% πιο πιθανό να εμφανίσουν μετωποκροταφική άνοια (FTD), σε σύγκριση με άτομα που είχαν παχύτερα στρώματα.
Η σύνδεση ματιού και εγκεφάλου
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η σύνδεση μεταξύ ματιών και άνοιας σχετίζεται με το γεγονός ότι το οπτικό νεύρο αποτελεί τμήμα του κεντρικού νευρικού συστήματος. Με απλά λόγια, αν ο αμφιβληστροειδής αρχίζει να «λεπταίνει» με την πάροδο του χρόνου, αυτό ενδέχεται να αντανακλά μια γενικότερη νευροεκφυλιστική διαδικασία που εξελίσσεται και στον εγκέφαλο.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Aging Neuroscience. Στην εννεαετή επανεξέταση των συμμετεχόντων, 148 άτομα είχαν διαγνωστεί με νόσο Αλτσχάιμερ και οκτώ με μετωποκροταφική άνοια.
Τα ευρήματα ανοίγουν τον δρόμο για πιο απλές και μη επεμβατικές μεθόδους έγκαιρης διάγνωσης, υποδεικνύοντας ότι μια εξέταση ματιών ίσως στο μέλλον μπορεί να προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για την υγεία του εγκεφάλου.
