Καθώς ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι επέστρεφε από τη Φλόριντα στην Ουκρανία, μετά τη συνάντησή του με τον Ντόναλντ Τραμπ για το ειρηνευτικό σχέδιο, στο Κίεβο επικρατούσε συγκρατημένη ανακούφιση.
Η συζήτηση θεωρήθηκε πρόοδος, καθώς κύλησε χωρίς δημόσιες επιπλήξεις ή αναπαραγωγή ρωσικών θέσεων από τον Αμερικανό πρόεδρο κάτι που, με βάση προηγούμενες εμπειρίες, αξιολογήθηκε θετικά από την ουκρανική πλευρά.
Η τηλεφωνική παρέμβαση Πούτιν και η αντίδραση Ζελένσκι
Λίγες ώρες αργότερα, όμως, ο Βλαντιμίρ Πούτιν τηλεφώνησε στον Τραμπ και ισχυρίστηκε ότι ουκρανικά drones είχαν στοχοποιήσει μία από τις κατοικίες του στη Ρωσία.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι «θύμωσε πολύ» όταν ενημερώθηκε για την πληροφορία. Ο Ζελένσκι αντέδρασε άμεσα, απορρίπτοντας την κατηγορία ως «πλήρη κατασκευή» με στόχο να υπονομεύσει τις διπλωματικές προσπάθειες. Την ίδια στάση τήρησε και ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας.
Η ανταλλαγή δηλώσεων, χωρίς καμία αποδεικτική τεκμηρίωση από τη Μόσχα μέχρι στιγμής, ανέδειξε τη σημασία ενός παράλληλου πολέμου πληροφόρησης, δηλαδή της μάχης για το πώς αντιλαμβάνεται ο Τραμπ την εξέλιξη της σύγκρουσης.
Η στρατηγική επιρροής στον Τραμπ
Και οι δύο πλευρές θεωρούν τον Αμερικανό πρόεδρο καθοριστικό παράγοντα για τις διαπραγματεύσεις. Η Ρωσία, με συνεχείς ανακοινώσεις για την «κατάληψη» πόλεων που δεν έχουν ακόμη πέσει, και η Ουκρανία, καθυστερώντας να παραδεχτεί απώλειες εδαφών, προσπαθούν να επηρεάσουν την εικόνα που σχηματίζει ο Τραμπ.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η Ρωσία φαίνεται να έχει πλεονέκτημα, καθώς ο Τραμπ φέτος έχει υιοθετήσει αρκετές φορές θέσεις πιο κοντά στη Μόσχα, συνδυαστικά με τη στρατιωτική υπεροχή της στο πεδίο.
Ο Ζελένσκι κινείται συχνά πυροσβεστικά, εντείνοντας τις επαφές με την Ουάσιγκτον και ζητώντας τη στήριξη των Ευρωπαίων συμμάχων για να περιορίσει τη φιλορωσική ροπή του Λευκού Οίκου.
Η στενή προσωπική σχέση Πούτιν – Τραμπ επιτρέπει στον Ρώσο πρόεδρο να επικοινωνεί απευθείας με τον Αμερικανό λίγο πριν από κρίσιμες συναντήσεις του τελευταίου με τον Ζελένσκι, επηρεάζοντας εκ των προτέρων το κλίμα των συνομιλιών.
Η διαμάχη στο πεδίο της μάχης
Στο μέτωπο, η διαμάχη για το ποιος «κερδίζει» είναι έντονη. Τον Δεκέμβριο, ο Πούτιν κάλεσε δημοσιογράφους για να διαπιστώσουν ότι η Κουπιάνσκ είχε πέσει, κάτι που αργότερα διέψευσε ο Ζελένσκι με βίντεο από την πόλη.
Πρόσφατα, ο Ρώσος πρόεδρος δήλωσε ότι οι δυνάμεις του βρίσκονται μόλις 15 χιλιόμετρα από τη Ζαπορίζια και ζήτησε την κατάληψή της, ενώ αναλυτές επισημαίνουν ότι η Ρωσία δεν έχει καταφέρει να καταλάβει καμία μεγάλη πόλη από το 2022.
Το Κίεβο υποβαθμίζει τις ρωσικές προελάσεις. Ο αρχηγός των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων ισχυρίστηκε ότι το Ποκρόφσκ ελέγχεται εν μέρει από τη Ρωσία, ενώ ανεξάρτητοι χάρτες δείχνουν ότι η πλειονότητα της πόλης έχει χαθεί.
Η πολιτική διάσταση της διένεξης
Το διακύβευμα δεν είναι μόνο στρατιωτικό. Η Μόσχα ζητά να παραχωρηθεί το τελευταίο τμήμα του Ντονέτσκ που ελέγχει ακόμη η Ουκρανία, κάτι που το Κίεβο θεωρεί απαράδεκτο.
Ο Τραμπ, μετά τη συνάντησή του με τον Ζελένσκι, δήλωσε ότι η Ουκρανία θα ήταν «σε καλύτερη θέση αν έκλεινε μια συμφωνία» αντί να συνεχίσει να χάνει έδαφος.
Ταυτόχρονα, και οι δύο πλευρές επιχειρούν να προσεγγίσουν τον Αμερικανό πρόεδρο με οικονομικά κίνητρα:
- Ρωσία: Προσχέδιο ειρήνης προβλέπει μακροπρόθεσμη οικονομική συνεργασία με τις ΗΠΑ σε τομείς όπως η ενέργεια, η τεχνητή νοημοσύνη και η εξόρυξη ορυκτών.
- Ουκρανία: Προτείνει αμερικανική συμμετοχή στην ανοικοδόμηση, ειδικούς όρους ανάπτυξης και συμφωνία ελεύθερου εμπορίου.
Ο ίδιος ο Τραμπ, υποδεχόμενος τον Ζελένσκι στο Μαρ-α-Λάγκο, σχολίασε ότι από την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας «μπορεί να προκύψει πολύς πλούτος».
