«Μπορούμε να βλέπουμε μέσα από τις λέξεις;» και «έχουν οι λέξεις διαφάνεια;» είναι τα ερωτήματα που έθεσε σε ανάρτησή του στο Facebook ο Γιώργος Μπαμπινιώτης δίνοντας και την επιστημονική εξήγηση στην απάντησή του που είναι «ναι».
Στην ανάλυσή του, μάλιστα, ο καθηγητής Γλωσσολογίας σημειώνει τους λόγους για τους οποίους οι λέξεις της ελληνικής γλώσσας έχουν μεγαλύτερη διαφάνεια σε σχέση – για παράδειγμα – με αυτές της αγγλικής.
Αναλυτικά η ανάρτησή του
«Η διαφάνεια των λέξεων
Μπορούμε να βλέπουμε μέσα από τις λέξεις; Έχουν οι λέξεις διαφάνεια; Ναι, μεγαλύτερη ή μικρότερη ανάλογα με τη γλώσσα. Μεγάλη διαφάνεια λ.χ. έχουν οι λέξεις της Ελληνικής για δύο κυρίως λόγους: α) επειδή έχουν μεγαλύτερη δομική έκταση (πολυσύλλαβες), β) επειδή στη γραφή τους ακολουθείται η ιστορική ορθογραφία, η οποία διατηρεί την αρχική μορφή της λέξης συνδεδεμένη και με τη σημασία της. Έτσι, ο χρήστης αντλεί ευκολότερα περισσότερες πληροφορίες για τη σημασία, τη δομή, συχνά και για την ιστορία της λέξης.
Ο ομιλητής της Ελληνικής εύκολα θα καταλάβει βλέποντας μέσα από τη λέξη ευ-τυχ-ία, από τη διαφάνειά της, ότι η σημασία της σχετίζεται με το ευ και το τύχη, άρα είναι η «καλή τύχη», ενώ το δυσ-τυχία ή το α-τυχία είναι το αντίθετο. Θα καταλάβει το δημο-κρατία ως «κράτος εξουσίας του δήμου», του λαού αντί του πολι-τική έχει σχέση με τους πολίτες. Θα καταλάβει το ομο-λογώ ως το επι-μένω, το απο-τρέπω, τα είσ-οδος, έξ-οδος, διά-οδος, προ-όδος, τα προ-βάλλω, προ-βολή, προ-βολέα ακόμη και προ-βλήμα.
Αντιθέτως, ο μέσος ομιλητής της Αγγλικής λ.χ. θα δυσκολευθεί πολύ να καταλάβει τις πάμπολλες μονοσύλλαβες αγγλικές λέξεις π.χ. go, come, give, take, read, write, like, hate, see, hear, smell, touch, good, bad, run, nice, smile, want, stand, few, much, less, big, little, night, dark, light, dead.
Γλώσσες όπως η Ελληνική, στις οποίες η κεντρική πληροφορία φέρεται από την ίδια την περισυλλαβίζουσα σειρά άλλων γραμματικών και σημασιολογικών πληροφοριών (εξ ου και οι περισσότερες συλλαβές), έχουν μεγαλύτερη διαφάνεια.
περί-ληψ-η, περί-ληψ-η, συμ-περί-ληψ-η, συμ-περι-ληπ-τ-ικ-όςγεν-ος – γον-ος – γον-ίδι-ο – γον-ιδι-ακ-ός – γον-ιδι-ακ-ότητ-α.
Άρα, η διαφάνεια των λέξεων είναι ένας ευκολυνόμενος δρόμος που διευκολύνει, όπου υπάρχει, την ικανότητα ανακάλυψης, αποτύπωσης και ανάκλησης της σημασίας των λέξεων σε συνδυασμό και με την παραγωγή άλλων που επεκτείνουν τα όρια της διαφάνειάς τους».
