Έντονες αντιδράσεις έχει πυροδοτήσει το νέο νομοσχέδιο για τη στρατιωτική θητεία, με φοιτητές, υποψήφιους διδάκτορες και νέους επιστήμονες να προγραμματίζουν για σήμερα, στις 11 το πρωί, συγκέντρωση διαμαρτυρίας έξω από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας.
Οι κινητοποιήσεις στρέφονται ενάντια στις προωθούμενες αλλαγές, οι οποίες περιορίζουν σημαντικά τις αναβολές στράτευσης και οδηγούν πολλούς νέους στην υποχρεωτική κατάταξη πριν ολοκληρώσουν τις σπουδές ή τον επαγγελματικό τους σχεδιασμό.
Οι φοιτητικοί σύλλογοι αναμένεται να ζητήσουν την άμεση απόσυρση συγκεκριμένων διατάξεων, τις οποίες χαρακτηρίζουν υπερβολικά αυστηρές και επιζήμιες για την ακαδημαϊκή και προσωπική πορεία των νέων.
Οι διαμαρτυρόμενοι υποστηρίζουν ότι το νέο πλαίσιο δημιουργεί σοβαρά εμπόδια στη συνέχιση των σπουδών και στην ομαλή ένταξη στην αγορά εργασίας.
Το νομοσχέδιο με τίτλο «Χάρτης Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή» βρίσκεται ήδη στο στάδιο της συζήτησης στη Διαρκή Επιτροπή Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής και φέρνει σημαντικές αλλαγές στο καθεστώς των αναβολών στράτευσης για λόγους σπουδών.
Οι νέες ρυθμίσεις προβλέπουν αυστηρότερα κριτήρια, περιορίζοντας τις δυνατότητες που ίσχυαν μέχρι σήμερα.
Μέχρι τώρα, οι φοιτητές μπορούσαν να μεταθέτουν τη θητεία τους έως την ολοκλήρωση των σπουδών τους, ενώ ειδικές κατηγορίες, όπως οι απόφοιτοι Ιατρικής και οι υποψήφιοι διδάκτορες, είχαν τη δυνατότητα να λάβουν αναβολή μέχρι και το 33ο έτος της ηλικίας τους.
Το νέο πλαίσιο αναμένεται να ανατρέψει αυτές τις προβλέψεις, προκαλώντας ανησυχία στην ακαδημαϊκή κοινότητα.
Με τις νέες διατάξεις, οι φοιτητές πανεπιστημίων θα μπορούν να αναβάλουν τη στράτευση μόνο μέχρι τα ν+2 έτη σπουδών (σ.σ. όπου «ν» ο ελάχιστος προβλεπόμενος αριθμός ετών που απαιτείται για να ολοκληρώσει κάποιος τη Σχολή), κάτι που σε πολλές σχολές σημαίνει, ότι η κατάταξη θα γίνεται γύρω στο 25ο έτος της ηλικίας τους, πολύ πριν την ολοκλήρωση των σπουδών τους.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάργηση της αναβολής έως τα 33 έτη για τους αποφοίτους Ιατρικής, που τους επέτρεπε να ολοκληρώσουν την ειδικότητά τους πριν τη στράτευση.
Παράλληλα, για τους διδακτορικούς φοιτητές, το όριο μειώνεται στο 30ό έτος, από το 33ο που ίσχυε υπό προϋποθέσεις. Οι φοιτητές θεωρούν ότι αυτές οι αλλαγές «υπονομεύουν τη δυνατότητα ολοκλήρωσης των σπουδών και επαγγελματικής εξειδίκευσης σε καθοριστικά χρόνια της ζωής τους».
Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης υποχρεωτική διακοπή των σπουδών κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής θητείας, γεγονός που σημαίνει ότι οι φοιτητές που καλούνται να υπηρετήσουν εν μέσω σπουδών δεν θα μπορούν να συμμετέχουν στις εξεταστικές περιόδους και θα καθυστερήσουν υποχρεωτικά την αποφοίτησή τους.
Παράλληλα, υπογραμμίζουν οι φοιτητές ότι με το νέο νόμο «καταργείται η δυνατότητα φοιτητικών αδειών για συμμετοχή στις εξεταστικές και περιορίζεται το φοιτητικό στεγαστικό επίδομα, δημιουργώντας νέα εμπόδια στην προσπάθεια να ολοκληρώσουμε τις σπουδές μας χωρίς καμία στήριξη».
Οι αλλαγές όμως δεν περιορίζονται στις αναβολές. Το νομοσχέδιο εισάγει συνολική αναδιάρθρωση της στρατιωτικής θητείας, με νέο μοντέλο κατάταξης, εκπαίδευσης και τοποθέτησης των στρατευσίμων. Καταρχάς, θεσπίζει τέσσερις περιόδους κατάταξης κάθε χρόνο – Φεβρουάριο, Μάιο, Αύγουστο και Νοέμβριο – με αρχική κατάταξη στον Στρατό Ξηράς και περιορισμένες μετατάξεις σε Ναυτικό και Αεροπορία για συγκεκριμένους οπλίτες και ειδικότητες.
Αυξάνεται σε διάρκεια η βασική εκπαίδευση
Η βασική εκπαίδευση αυξάνεται σε διάρκεια και φτάνει τις δέκα εβδομάδες, εμπλουτισμένη με νέες τεχνολογικές δεξιότητες, όπως η χρήση drones και εξομοιωτών, καθώς και με οριζόντιες δεξιότητες όπως Πρώτες Βοήθειες και Πολιτική Προστασία. Ε
πιπλέον, εισάγεται ειδική εκπαίδευση διάρκειας τεσσάρων εβδομάδων για 31 βασικές ειδικότητες και 21 πρόσθετες δεξιότητες μέσω των Κέντρων Διά Βίου Μάθησης των Ενόπλων Δυνάμεων, ενώ ακολουθεί δώδεκα εβδομάδων επιχειρησιακή τοποθέτηση σε μονάδες υψηλής ετοιμότητας.
Όσοι επιλέγουν 9μηνη θητεία μετά τους έξι πρώτους μήνες θα υπηρετούν υποχρεωτικά στην παραμεθόριο, ενώ όσοι επιλέγουν 12μηνη θητεία θα μετατίθενται κοντά στον τόπο συμφερόντων τους. Παράλληλα, ανοίγει ο δρόμος για κατάταξη πρωτόκλητων αμέσως μετά τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση με θητεία εννέα μηνών.
Τέλος, οι ειδικές αναβολές περιορίζονται σημαντικά: οι ψυχιατρικές αναβολές θα χορηγούνται πλέον με αυστηρά κριτήρια και για μέγιστη διάρκεια πέντε ετών, ενώ οι αναβολές για κατοίκους εξωτερικού θα δίνονται μόνο σε όσους ζούσαν στο εξωτερικό από τα 16 έως τα 19 έτη, με τριετή έλεγχο διατήρησης της ιδιότητας.
Η εξαγορά της θητείας επιτρέπεται πλέον μόνο από το 40ό έτος και κοστίζει 1.500 ευρώ για κάθε μήνα θητείας που απομένει.
