Η Αθήνα μπαίνει σε ένα διπλό ευρωπαϊκό ραντεβού με καθαρή πολιτική γραμμή και ακόμη πιο συγκεκριμένες δημοσιονομικές δικλίδες, καθώς ο Κυριάκος Μητσοτάκης βρίσκεται στις Βρυξέλλες και σήμερα συμμετέχει στη Σύνοδο ΕΕ – Δυτικών Βαλκανίων, ενώ αύριο θα λάβει μέρος τόσο στη Σύνοδο των ηγετών του ΕΛΚ όσο και στη Σύνοδο Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Κομβικό σημείο για το στίγμα της ελληνικής παρουσίας αναμένεται στο doorstep του Πρωθυπουργού, που έχει προγραμματιστεί μεταξύ 10:15 και 11:00 ώρα Ελλάδας.
του Χρήστου Μυτιλινιού
Η συγκυρία έχει και μια πρακτική ιδιαιτερότητα: μέχρι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει σαφής ώρα λήξης της Συνόδου και της συνέντευξης Τύπου.
Ο λόγος είναι ότι το κεφάλαιο των frozen assets μπορεί να παρατείνει τις διαβουλεύσεις, σε βαθμό που –εάν δεν υπάρξει απόφαση– η διαδικασία να μην κλείσει ούτε αύριο το βράδυ. Αυτό μεταφράζεται σε ένα σκηνικό παρατεταμένων διαπραγματεύσεων, όπου οι τελικές ισορροπίες θα κριθούν “στο νήμα”, με την Ουκρανία να λειτουργεί ως ο βασικός καταλύτης των ευρωπαϊκών αποφάσεων.
Διεύρυνση στα Δυτικά Βαλκάνια: στήριξη με προϋποθέσεις
Στη Σύνοδο ΕΕ – Δυτικών Βαλκανίων, η ελληνική θέση παραμένει σταθερή και διπλή. Από τη μία πλευρά, η Ελλάδα στηρίζει διαχρονικά τη διεύρυνση ως επένδυση στην ασφάλεια και τη σταθερότητα της περιοχής. Από την άλλη, επιμένει ότι η ενταξιακή πορεία δεν είναι μια πολιτική χειρονομία χωρίς όρους, αλλά μια διαδικασία που εξαρτάται από τις επιδόσεις κάθε υποψήφιου κράτους.
Το μήνυμα είναι σαφές: πρόκειται για μια δύσκολη και απαιτητική διαδρομή, που περνά μέσα από μεταρρυθμίσεις, συμμόρφωση με τα προαπαιτούμενα και συνεπή εφαρμογή των κανόνων της ενταξιακής διαδικασίας.
Η Αθήνα επαναλαμβάνει ότι το μέλλον των Δυτικών Βαλκανίων βρίσκεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όμως η στήριξη της ενταξιακής προοπτικής συνδέεται άμεσα με κρίσιμες δεσμεύσεις – ειδικά με τις σχέσεις καλής γειτονίας και την τήρηση δεσμευτικών διεθνών συμφωνιών.
Σύνοδος Ευρωπαϊκού Συμβουλίου: Ουκρανία, χρηματοδότηση και ανταγωνιστικότητα
Στη Σύνοδο Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, το βάρος πέφτει στις τελευταίες εξελίξεις στην Ουκρανία, στις συνομιλίες για ειρήνευση, αλλά και στις χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας για την περίοδο 2026–2027.
Στην ατζέντα βρίσκονται επίσης το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, η Διεύρυνση, καθώς και η γεωοικονομία και ανταγωνιστικότητα – ένα “πακέτο” που δείχνει ότι η ΕΕ αναζητά ταυτόχρονα στρατηγική ανθεκτικότητα, οικονομική ισχύ και θεσμική σταθερότητα. Ειδικά στο σκέλος της χρηματοδότησης της Ουκρανίας, στο τραπέζι βρίσκεται η επιλογή ενός Δανείου Επανορθώσεων με αξιοποίηση των δεσμευμένων ρωσικών κεφαλαίων.
Η ελληνική στάση αποτυπώνεται ως κατ’ αρχήν θετική, με έναν βασικό όρο: η αξιοποίηση να γίνει με τη μεγαλύτερη δυνατή νομική και δημοσιονομική ασφάλεια. Στόχος της Αθήνας είναι να έχει εποικοδομητικό ρόλο στη συζήτηση, χωρίς να παραγνωρίζει ότι πρόκειται για επιλογή που “αγγίζει” νομικά προηγούμενα, αλλά και δυνητικές οικονομικές επιπτώσεις.
Γι’ αυτό, όπως και άλλα κράτη-μέλη, η Ελλάδα έχει ζητήσει από την Κομισιόν μια αξιολόγηση των πιθανών δημοσιονομικών και ευρύτερων οικονομικών επιπτώσεων που σχετίζονται με το Δάνειο και τις εγγυήσεις που το συνοδεύουν.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Πρωθυπουργός αναμένεται να προτείνει μια συγκεκριμένη ασφαλιστική δικλίδα: εφόσον υπάρξει σχήμα εγγυήσεων και αυτές ενεργοποιηθούν, να υπάρξει μηχανισμός ρήτρας διαφυγής, ώστε τυχόν δαπάνες από αποπληρωμή εγγυήσεων να εξαιρούνται από τον υπολογισμό του στόχου δαπανών, όπως αυτός καθορίζεται από τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες. Πρόκειται για πρόταση που “δένει” την ευρωπαϊκή γεωπολιτική επιλογή με θεσμική προστασία των κρατικών προϋπολογισμών.
ΠΔΠ, Συνοχή και ΚΑΠ: τα ελληνικά “κλειδιά”
Στο επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, η κυβέρνηση θέτει ως βασική αρχή ότι Ανταγωνιστικότητα και Συνοχή είναι στόχοι πρώτης προτεραιότητας και μάλιστα συμπληρωματικοί. Στη λογική της Αθήνας λειτουργούν ως συγκοινωνούντα δοχεία: χρειάζεται μια ολιστική προσέγγιση που καλύπτει το σύνολο της Ένωσης και στηρίζει επιχειρήσεις όλων των μεγεθών, με ιδιαίτερη έμφαση στις μικρομεσαίες.
Παράλληλα, η Ελλάδα τοποθετεί στο ίδιο επίπεδο προτεραιότητας την Κοινή Αγροτική Πολιτική, τονίζοντας ότι τόσο για την ΚΑΠ όσο και για τη Συνοχή πρέπει να υπάρχουν διακριτοί και επαρκείς πόροι σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Το μήνυμα είναι ότι η επόμενη αρχιτεκτονική του προϋπολογισμού δεν μπορεί να χτιστεί με ανακατανομές που αποδυναμώνουν τους βασικούς πυλώνες σύγκλισης – ειδικά σε μια περίοδο όπου η ΕΕ καλείται να χρηματοδοτήσει ταυτόχρονα άμυνα, πράσινη μετάβαση, τεχνολογική αυτονομία και γεωπολιτική σταθερότητα.
Με αυτά τα δεδομένα, αύριο στη Σύνοδο Ευρωπαϊκού Συμβουλίου η ελληνική παρέμβαση κινείται σε δύο παράλληλες γραμμές: στήριξη των ευρωπαϊκών λύσεων για την Ουκρανία, αλλά και επιμονή σε κανόνες, αξιολόγηση και ρήτρες που θωρακίζουν τη δημοσιονομική αξιοπιστία.
Σε μια Ευρώπη που πιέζεται να αποφασίσει γρήγορα, η Αθήνα θέλει το αποτέλεσμα να είναι ξεκάθαρο: πρόοδος, αλλά με ασφάλεια, κανόνες και καθαρούς λογαριασμούς.
