Μια συγκλονιστική αποκάλυψη έρχεται από την Ευρώπη σχετικά με έναν δότη σπέρματος από τη Δανία, ο οποίος, χωρίς να το γνωρίζει, ήταν φορέας μιας γενετικής μετάλλαξης που αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο καρκίνου.
Σύμφωνα με δημοσιογραφική έρευνα 14 οργανισμών, ο δότης αυτός έχει συμβάλλει στη γέννηση τουλάχιστον 197 παιδιών σε όλη την Ευρώπη, ανάμεσά τους και στην Ελλάδα.
Στην Ελλάδα, επτά κλινικές έχουν χρησιμοποιήσει το σπέρμα του δότη, ενώ οι Αρχές δεν έχουν δώσει απαντήσεις για τη διάδοση των πληροφοριών, επικαλούμενες νομικά ζητήματα εμπιστευτικότητας.
Το πρόβλημα εντοπίστηκε για πρώτη φορά το 2020 από Έλληνα παιδίατρο-ογκολόγο, όταν τρία παιδιά της ίδιας οικογένειας, γεννημένα μέσω εξωσωματικής γονιμοποίησης με σπέρμα από τον συγκεκριμένο δότη, διαγνώστηκαν με τη μετάλλαξη TP53. Ένα από τα παιδιά παρουσίασε καρκίνο, ενώ το 2023 προστέθηκε ακόμα ένα παιδί στην ίδια ανίχνευση.
Τι είναι η μετάλλαξη TP53;
Η μετάλλαξη TP53, γνωστή και ως σύνδρομο Li Fraumeni, καθιστά τα κύτταρα του σώματος πιο επιρρεπή σε καρκίνο. Σύμφωνα με τους επιστήμονες:
Τα παιδιά που κληρονομούν αυτή τη μετάλλαξη έχουν έως και 90% πιθανότητα να αναπτύξουν καρκίνο κατά τη διάρκεια της ζωής τους, συχνά ήδη στην παιδική ηλικία.
Επηρεάζει κυρίως το γονίδιο που εμποδίζει τα κύτταρα να γίνουν καρκινικά.
Η γενετίστρια Κλέιρ Τέρνμπουλ, από το Ινστιτούτο Έρευνας Καρκίνου στο Λονδίνο, σχολίασε: «Είναι μια φοβερή διάγνωση. Υπάρχει ένα δια βίου βάρος να ζεις με αυτόν τον κίνδυνο.»
Η αντίδραση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Σπέρματος
Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Σπέρματος της Δανίας, που πούλησε το σπέρμα, εξέφρασε «βαθιά συμπάθεια» προς τις οικογένειες που επηρεάστηκαν και δήλωσε ότι μόλις ανακαλύφθηκε η μετάλλαξη, απέκλεισαν τον δότη από οποιαδήποτε περαιτέρω δωρεά.
Όπως αναφέρθηκε, ο δότης και η οικογένειά του δεν φέρουν την μετάλλαξη σε άλλες περιοχές του σώματός τους, και η συγκεκριμένη μετάλλαξη δεν ανιχνεύεται προληπτικά με γενετικό έλεγχο.
Παιδιά έχουν ήδη νοσήσει
Η έρευνα έδειξε ότι αρκετά παιδιά έχουν ήδη εμφανίσει καρκίνο, ενώ κάποια έχουν αναπτύξει δύο διαφορετικούς τύπους καρκίνου. Δυστυχώς, ορισμένα παιδιά έχουν ήδη πεθάνει σε πολύ μικρή ηλικία.
Όπως ανέφερε ο γενετιστής Έντουιν Κάσπερ, «Έχουμε πολλά παιδιά που έχουν ήδη αναπτύξει καρκίνο. Κάποια έχουν ήδη πεθάνει, ενώ τα υπόλοιπα ζουν με σοβαρό κίνδυνο για την υπόλοιπη ζωή τους.»
Αυτή η υπόθεση ανοίγει ξανά τη συζήτηση για την ασφάλεια και τον έλεγχο των δωρητών σπέρματος, αλλά και για την ανάγκη έγκαιρης ενημέρωσης των οικογενειών σε περίπτωση γενετικών κινδύνων
