Σε μη επιθυμητά επίπεδα επανήλθε ο πληθωρισμός τον Νοέμβριο στη χώρα μας, δημιουργώντας ανησυχίες για τους επόμενους χειμερινούς μήνες. Σύμφωνα με τις προσωρινές εκτιμήσεις της Eurostat, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα τον Νοέμβριο έκανε ένα άλμα στο 2,9%, επιστρέφοντας κοντά στα επίπεδα του 3%. Η εκτίναξη του εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή σε σχέση με τον Νοέμβριο του 2024 οφείλεται κυρίως στις τιμές της ενέργειας, οι οποίες σε ετήσια βάση εμφανίζονται αυξημένες κατά 0,3%. Την ανηφόρα έχουν πάρει και οι τιμές των τροφίμων στη κατηγορία τρόφιμα, αλκοολούχα ποτά και καπνός, με άνοδο τιμών κατά 3,1% σε σχέση με τον Νοέμβριο του 2024. Μεγάλη αύξηση της τάξης του 4,7% καταγράφουν σε ετήσια βάση οι τιμές των υπηρεσιών. Με τα ίδια δεδομένα η άνοδος του εναρμονισμένου πληθωρισμού τον Νοέμβριο, από 1,6% τον Οκτώβριο είναι σχεδόν διπλασιασμός από τον προηγούμενο μήνα και δείχνει ότι οι «τοπικές» πληθωριστικές πιέσεις είναι ισχυρές.
H Ελλάδα φαίνεται να βιώνει πολύ πιο έντονη αύξηση τιμών και δείχνει ότι οι οικονομικές συνθήκες σε τιμές, κόστη, προσφορά και ζήτηση επηρεάζουν περισσότερο από τις άλλες χώρες της Ευρωζώνης. Ο ετήσιος πληθωρισμός στην Ευρωζώνη εκτιμάται στο 2,2% τον Νοέμβριο, από 2,1% τον Οκτώβριο. Τα πρόσφατα στοιχεία της Eurostat για την Ευρωζώνη δείχνουν ότι πρόκειται για μικρή άνοδο, αλλά το ποσοστό βρίσκεται ελαφρώς πάνω από τον μεσοπρόθεσμο στόχο της EΚΤ στο 2%. Ο δομικός πληθωρισμός, δηλαδή χωρίς ενέργεια, τρόφιμα, αλκοόλ, καπνό, παρέμεινε στο 2,4%. Η άνοδος οφείλεται κυρίως στην αύξηση των τιμών υπηρεσιών, οι οποίες σημείωσαν ετήσια αύξηση 3,5%, το υψηλότερο ποσοστό από τον Απρίλιο 2025. Ο δομικός πληθωρισμός και η αύξηση τιμών στις υπηρεσίες αποτελούν δείγματα ότι δεν πρόκειται απλώς για «μόνιμη» άνοδο του πληθωρισμού λόγω ενέργειας ή φαγητού, αλλά περισσότερο για περιστασιακή αύξηση λόγω προσφοράς και ζήτησης στις υπηρεσίες.
Οι προβλέψεις για τον πληθωρισμό της Ευρωζώνης τους χειμερινούς μήνες, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, λένε πως ο ετήσιος πληθωρισμός θα είναι γύρω στο 2,1% για το 2025 και θα υποχωρήσει το 2026 στο 1,7%. Για τον δομικό πληθωρισμό προβλέπεται ότι θα πέσει από 2,4% το 2025 σε 1,9% το 2026. Οι μεταβλητές τιμές ενέργειας και τροφίμων αναμένονται να ασκήσουν κάποιες διακυμάνσεις, αλλά συνολικά η τάση είναι προς σταδιακή αποκλιμάκωση. Το συμπέρασμα για τους χειμερινούς μήνες, σύμφωνα πάντα με τις προβλέψεις, δεν φαίνεται να αναμένονται «άλματα» πληθωρισμού, με πιθανότερη μια ήπια μείωση ή σταθεροποίηση κοντά στο 2%. Η πρόβλεψη για την Ελλάδα δείχνει ότι ο πληθωρισμός αναμένεται να φτάσει το 2,8% για το 2025 και προβλέπεται ότι θα πέσει στα 2,3% το 2026. Παρά όμως την αποκλιμάκωση, οι τιμές πιθανόν να παραμείνουν ελαφρώς υψηλότερες. Άρα για τον φετινό χειμώνα στην Ελλάδα με βάση αυτές τις προβλέψεις δεν αναμένονται δραματικές αυξήσεις του πληθωρισμού, αλλά μεγαλύτερες πιθανότητες για σταθεροποίηση σε τιμές που κρατούνται πάνω από το μέσο επίπεδο στην ευρωζώνη.
Οι προβλέψεις επηρεάζονται κυρίως από τις τιμές ενέργειας για θέρμανση και ρεύμα, τις τιμές των τροφίμων και βασικών αγαθών που παραμένουν ευάλωτες σε διεθνείς καιρικές αγροτικές μεταβολές, τις προσδοκίες αύξησης των μισθών, τις νομισματικές ισοτιμίες του ευρώ και τις δημοσιονομικές πολιτικές. Σύμφωνα με τις τρέχουσες τάσεις σε ενέργεια, τρόφιμα και υπηρεσίες, υπάρχουν τρία βασικά σενάρια για την πορεία του πληθωρισμού στην Ελλάδα τον φετινό χειμώνα. Το αρνητικό σενάριο ενός έντονου χειμώνα με υψηλή κατανάλωση και αύξηση των τιμών ενέργειας, πιέσεις στις τιμές τροφίμων και αυξημένα κόστη μεταφορών που μπορεί να αυξήσουν τον πληθωρισμό στα επίπεδα μεταξύ 3,2%-3,4%. Το βασικό σενάριο με σταθερή ενέργεια, ήπιες διεθνείς τιμές τροφίμων, ομαλή ζήτηση και κανονική εποχική πτώση των υπηρεσιών μετά τον Δεκέμβριο που θα οδηγήσει τον πληθωρισμό σε σταθεροποίηση στο 2,7%-2,9%. Το θετικό σενάριο προϋποθέτει ήπιο χειμώνα και χαμηλή ενεργειακή επιβάρυνση, πτώση των τιμών των τροφίμων, καλύτερη ισορροπία στην εφοδιαστική αλυσίδα και μείωση της ζήτησης των υπηρεσιών εκτός τουριστικής περιόδου, οδηγώντας τον πληθωρισμό σε υποχώρηση στο 2,3% έως τον Φεβρουάριο.
Η ήπια αποκλιμάκωση, δηλαδή το βασικό σενάριο με τον χειμώνα να κυλάει χωρίς σημαντικές διακυμάνσεις, έχει τη μεγαλύτερη πιθανότητα να επικρατήσει με 55%, τόσο στην Ευρωζώνη με πληθωρισμό 2,1%-2,3% όσο και στην Ελλάδα με 2,6%-2,9%, με τις υπηρεσίες να παραμένουν βασικός μοχλός τιμών και χωρίς μεγάλες ενεργειακές εκπλήξεις. Ο «ενεργειακός χειμώνας», δηλαδή το αρνητικό σενάριο, έχει με έντονο κρύο και ενδεχόμενες γεωπολιτικές εντάσεις σε Μεσόγειο και Μέση Ανατολή με αποτέλεσμα την αναζωπύρωση των πληθωριστικών πιέσεων έχει πιθανότητα 25% να συμβεί. Ενώ το θετικό σενάριο της ταχείας αποκλιμάκωσης με τις ευνοϊκές συνθήκες, ενός ήπιου χειμώνα, έντονης υποχώρησης τιμών ενέργειας, τροφίμων, μεταφορών και υπηρεσιών έχει τις λιγότερες πιθανότητες με 20%. Η συνολική εικόνα μέχρι σήμερα μας οδηγεί στο συμπέρασμα πως θα κινηθούμε σύμφωνα με το βασικό σενάριο του χειμερινού πληθωρισμού.
του Βασίλη Κορκίδη
Πρόεδρος ΕΒΕΠ
