Κάθε χρόνο στις 3 Δεκεμβρίου τιμάται η Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία, με στόχο την ενίσχυση της ευαισθητοποίησης, της κατανόησης και της αποδοχής των ατόμων με αναπηρία σε κάθε κοινωνία.
Η ημέρα θεσπίστηκε από τα Ηνωμένα Έθνη το 1992 και αποτελεί μια διεθνή υπενθύμιση της ανάγκης για προάσπιση των δικαιωμάτων, της ευημερίας και της ισότιμης συμμετοχής των ΑμεΑ σε όλους τους τομείς της κοινωνικής ζωής. Στόχος της είναι να κινητοποιήσει τόσο τους πολίτες όσο και τις κυβερνήσεις για τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος χωρίς αποκλεισμούς.
Παγκόσμια Ημέρα ΑμεΑ: Η Ελλάδα βρίσκεται πολύ πίσω ακόμα σε ό,τι αφορά τα δικαιώματα των ανθρώπων με αναπηρία
Μία πανελλήνια έρευνα-βαρόμετρο διεξήχθη φέτος για πρώτη φορά από το Παρατηρητήριο Θεμάτων Αναπηρίας, που πραγματοποιήθηκε από τις 7/10/2025 έως τις 3/11/2025, στην οποία συμμετείχαν 2.716 άνθρωποι με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις.
Τι έδειξε η έρευνα για τα άτομα με αναπηρία ή/και σπάνιες παθήσεις στη χώρα μας
Ενημερωτικά, τα στατιστικά που αφορούν στα ΑμεΑ στην Ελλάδα είναι τα παρακάτω:
- 662 άτομα με κινητική αναπηρία (αποτελεί την πολυπληθέστερη κατηγορία αναπηρίας, με ποσοστό 24,4%)
- 337 άνθρωποι με νοητική, αναπτυξιακή ή γνωστική αναπηρία (πρόκειται για τη δεύτερη πολυπληθέστερη ομάδα της έρευνας, με ποσοστό 13,9%)
- 245 συμμετέχοντες με ψυχική αναπηρία (με ποσοστό 9%)
- 219 με τύφλωση (ποσοστό που ανέρχεται στο 8,1%)
- 171 άτομα με νευρολογικά νοσήματα (ποσοστό 6,3%)
- Ενώ ακολουθούν τα νεοπλασματικά νοσήματα (164/6%), τα ρευματικά νοσήματα, άλλα αυτοάνοσα νοσήματα (137/5%), η κώφωση ή βαρυκοϊα (126/4,6%) και ο σακχαρώδης διαβήτης (111/4,1%).
Η έρευνα, τα αποτελέσματα της οποίας προκαλούν έκπληξη, επικεντρώθηκε σε διάφορα θέματα που αφορούν στα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία.
Συγκεκριμένα, σε ερώτηση για το το πόσο ενημερωμένα είναι τα άτομα με αναπηρία για τα δικαιώματά τους:
- 4 στους 10 ανθρώπους με αναπηρία, χρόνια ή/και σπάνια πάθηση απάντησαν ότι είναι λίγο ή καθόλου ενημερωμένοι σχετικά με τα δικαιώματά τους, λόγω της αναπηρίας/πάθησης
- Μόνο το 18,2% των ατόμων με αναπηρία ανέφεραν τον ιστότοπο amea.gov.gr ως πηγή ενημέρωσης για τα θέματα που τους απασχολούν
- Ως πρώτη πηγή ενημέρωσης αναφέρθηκε η ΕΣΑμεΑ (Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία), με τους 5 στους 10 ανθρώπους με αναπηρία να την αναφέρουν, ενώ ακολουθούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (37,3%), καθώς και οι σύλλογοι/οργανώσεις ατόμων με αναπηρία/χρόνιων παθήσεων (35,8%)
- Όσον αφορά τα ΜΜΕ, η πλειονότητα των συμμετεχόντων της έρευνας (33,4%), δήλωσαν ότι δεν έτυχε πρόσφατα να παρακολουθήσουν κάποια εκπομπή ή να διαβάσουν κάποιο δημοσίευμα για ΑμεΑ, ενώ το 25% απάντησε ότι την τελευταία βδομάδα έτυχε να βρουν κάποιο αντίστοιχο θέμα στα μέσα μαζικής επικοινωνίας
- Σετο ερώτημα εάν τα τελευταία 2 έτη έχουν αντιληφθεί κάποια πρόοδο σε ό,τι αφορά τα δικαιώματα των ΑμεΑ, 1 στους 2 απάντησε ότι έχουν παρατηρήσει κάποια μικρά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση
- Στην ερώτηση: «Σε γενικές γραμμές, πως πιστεύετε ότι αντιμετωπίζονται τα άτομα αναπηρία από την ελληνική κοινωνία;», μόνο ένα ποσοστό της τάξεως του 8% πιστεύουν ότι η αναπηρία αντιμετωπίζεται ισότιμα στην ελληνική κοινωνία. Η συντριπτική πλειονότητα απάντησε ότι: «η αναπηρία αντιμετωπίζεται με στερεότυπα και προκατάληψη» (56,1%)
- Τους τελευταίους 6 μήνες, 1 στους 2 ανθρώπους με αναπηρία ή/και χρόνιες παθήσεις «έχει αισθανθεί “πολλές” και “αρκετές φορές” άδικη μεταχείριση/διάκριση σε κάποιον τομέα
- Σύμφωνα με την έρευνα, 6 στα 10 άτομα με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις είναι της άποψεις ότι οι υπάλληλοι των φορέων που σχετίζονται με την αναπηρία και την υγεία (ΚΕΠΑ, ΕΟΠΥΥ, ΕΦΚΑ, ΟΠΕΚΑ κ.ά.), δεν έχουν τις απαραίτητες γνώσεις σε ό,τι αφορά την εξυπηρέτηση ατόμων ΑμεΑ, με βάση την αρχή της ισότητας
- Σε ό,τι αφορά στην προσβασιμότητα, 6 στους 10 ανθρώπους αντιμετωπίζουν «Πάντα/συχνά» ή «Μερικές φορές», εμπόδια προσβασιμότητας
- Τέλος, σε ό,τι αφορά στο δικαίωμα για την εργασία, ένα τεράστιο ποσοστό των νέων 15-24 χρόνων (82%) και το 49,2% των ατόμων ηλικίας «25-34 ετών» δεν έχουν εργαστεί ποτέ.
Συμπερασματικά, η συντριπτική πλειονότητα των ατόμων με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις δηλώνουν ότι αντιμετωπίζουν συστηματικά διακρίσεις σε όλους τους τομείς της κοινωνικής δομής, στην πρόσβαση, στις υποδομές, καθώς και τις υπηρεσίες υγείας, νιώθοντας διάχυτη την έλλειψη εμπιστοσύνης στη δικαιοσύνη.
Δείτε εδώ ολόκληρη την έρευνα
