Σε μια εποχή όπου η στέγη είναι στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης, το βιβλίο «Αγοράζω Σπίτι» των Στράτου Παραδιά και Ηλία Παπαγεωργιάδη, επιχειρεί να καλύψει όλο το πλέγμα θεμάτων που αφορούν την αγορά, τη μίσθωση και την πώληση κατοικίας: από την πρώτη σκέψη μέχρι τα φορολογικά, τα νομικά και τα πολεοδομικά ζητήματα.
Μάλιστα, στον πρόλογό του, ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας σημειώνει: «Η απόφαση να αποκτήσει κανείς το δικό του σπίτι είναι από τις σημαντικότερες στη ζωή κάθε ανθρώπου. Απαιτεί γνώση, προγραμματισμό και υπευθυνότητα. Σε μια εποχή όπου η κατοικία επανέρχεται στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου, το βιβλίο “Αγοράζω σπίτι” έρχεται να καλύψει ένα κενό στην ελληνική βιβλιογραφία, προσφέροντας έναν πλήρη και αξιόπιστο οδηγό για κάθε πολίτη που επιθυμεί να προσεγγίσει τη στέγαση με ασφάλεια και διαφάνεια». Και συνεχίζει: «Η συγκυρία της έκδοσης του βιβλίου δεν είναι τυχαία. Σε μια χώρα όπου υπάρχουν σπίτια για όλους, αλλά δεν έχει ακόμη βρει τον τρόπο να τα διαθέσει, η γνώση είναι ίσως το πιο αναγκαίο κλειδί. Η ενίσχυση της διαφάνειας, η ορθή ενημέρωση και η υπεύθυνη καθοδήγηση των πολιτών είναι προϋποθέσεις για μια πιο υγιή και δίκαιη αγορά ακινήτων. Σε αυτό το πεδίο, το “Αγοράζω σπίτι” συνιστά μια ουσιαστική συμβολή».
Με αφορμή αυτή τη θέση, μεταφερόμαστε σε μία μόνο από τις 12 ενότητες του βιβλίου: τους δέκα βασικούς κανόνες πριν από την επιλογή αγοράς μόνιμης κατοικίας. Οι δύο συγγραφείς μιλούν σε πρώτο πρόσωπο στον ενδιαφερόμενο αγοραστή, σε μορφή διαλόγου μεταξύ τους, παραθέτοντας έναν πρακτικό οδηγό που συνοψίζει όσα έχουν μάθει από δεκαετίες εμπειρίας στην αγορά ακινήτων.
Τοποθεσία
Ο τόπος καταγωγής, ο τόπος εργασίας και οι προσωπικές προοπτικές για τα επόμενα χρόνια διαμορφώνουν τη σωστή επιλογή περιοχής. Οι συγγραφείς υπενθυμίζουν ότι άλλες ανάγκες έχει ένας εργένης και άλλες ένα ζευγάρι που σχεδιάζει παιδιά, ενώ προειδοποιούν να μην υποτιμά κανείς την αυξημένη κυκλοφορία και τις δυσκολίες μετακίνησης στις πόλεις.
Το σωστό μέγεθος
Το «πόσα τετραγωνικά χρειάζομαι» δεν είναι καθόλου απλή υπόθεση. Οι μεταπτώσεις της οικονομίας, η ημι-εξέλιξη της υβριδικής εργασίας και άλλοι πρακτικοί παράγοντες μπορεί να οδηγήσουν σε λάθη, είτε αγοράζοντας μεγαλύτερο χώρο από όσο αντέχει το πορτοφόλι είτε μικρότερο από όσο χρειάζεται πραγματικά.
Παλαιότητα, Ανακαίνιση και Ενεργειακή Αναβάθμιση
Οι Χάριτες, όπως τις αποκαλούν, απαιτούν ομάδα ειδικών: μηχανικό, αρχιτέκτονα, κατασκευαστή. Η ηλικία του ακινήτου, οι ανάγκες ανακαίνισης και το κόστος είναι κρίσιμα. Επισημαίνεται και κάτι ιδιαιτέρως σημαντικό για το μέλλον: από το 2030 και το 2033 δεν θα επιτρέπεται η νέα ενοικίαση και ούτε η πώληση κατοικιών ενεργειακής κλάσης Ζ ή Η, αν δεν αναβαθμιστούν τουλάχιστον κατά δύο βαθμίδες.
Ενεργειακή κλάση
Η μόνωση, ο τρόπος θέρμανσης, ο ηλιακός θερμοσίφωνας και ο φωτισμός επηρεάζουν καθοριστικά την ενεργειακή βαθμολόγηση. Οι συγγραφείς τονίζουν ότι όποια αναβάθμιση γίνει τώρα, θα κοστίσει πολύ λιγότερο από ό,τι κοντά στη δεκαετία του 2030.
Όροφος
Ο τελευταίος όροφος με θέα είναι ο ακριβότερος και ο πιο επιθυμητός, αλλά στην πράξη λειτουργεί ως «θερμομόνωση» για τους από κάτω, άρα έχει αυξημένες θερμικές απαιτήσεις και συχνά προβλήματα άνεσης. Από την άλλη ο πρώτος όροφος υποφέρει από θόρυβο και θέματα ασφάλειας. Τίποτα δεν είναι μονοσήμαντο, όλα εξαρτώνται από τις ανάγκες και το διαθέσιμο budget.
Η υπεραξία των βοηθητικών χώρων
Αποθήκες και κυρίως θέσεις στάθμευσης αυξάνουν την αξία και τη λειτουργικότητα του ακινήτου. Σε μια εποχή όπου οι χώροι στάθμευσης είναι δυσεύρετοι, η ύπαρξη parking αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα τόσο για τη σημερινή όσο και για τη μελλοντική αξία της κατοικίας.
Διαχείριση κτιρίου
Η κατάσταση της πολυκατοικίας, η ύπαρξη και η λειτουργικότητα του διαχειριστή, οι συνελεύσεις και οι διαδικασίες επίλυσης προβλημάτων αποτελούν κρίσιμους παράγοντες. Και, όπως χαρακτηριστικά γράφουν, «αν δεν σου αρέσει η διαχείριση, υπάρχει ένας μόνο τρόπος να την αλλάξεις: να γίνεις εσύ διαχειριστής».
Τα κοινόχρηστα και οι σχέσεις με τους συνιδιοκτήτες
Τα χιλιοστά, οι τακτικές και έκτακτες δαπάνες και η συνέπεια των ενοίκων στις υποχρεώσεις τους καθορίζουν το πόσο «ήρεμη» θα είναι η καθημερινότητα. Εξίσου σημαντικό είναι να γνωρίζει ο ενδιαφερόμενος ποιοι κατοικούν στο κτίριο και να καλλιεργήσει εξαρχής καλές σχέσεις μαζί τους.
Η διαχείριση των «θέλω» και των «μπορώ» μας
Πολλοί αγόρασαν σπίτια πέρα από τις δυνατότητές τους. Όπως αναφέρουν, στην προηγούμενη κρίση οι μισοί έχασαν τα σπίτια τους λόγω μείωσης εισοδήματος, οι άλλοι μισοί επειδή πήραν σπίτι πολύ μεγαλύτερης αξίας από αυτή που μπορούσαν να υποστηρίξουν. Η σύνεση, λοιπόν, είναι απαραίτητη.
Έγκριση από τη… βασίλισσα του σπιτιού!
Με χιούμορ αλλά και ρεαλισμό, οι συγγραφείς σημειώνουν ότι η τελική απόφαση στην αγορά οικογενειακής κατοικίας ανήκει και δικαιωματικά στη σύζυγο ή σύντροφο, αφού εκείνη έχει τον καταλυτικό ρόλο στις λεπτομέρειες της καθημερινότητας.
Το «Αγοράζω Σπίτι» περιλαμβάνει ενότητες για στρατηγική αγοράς, δάνεια, μεσίτες, νομικό και πολεοδομικό έλεγχο, φορολογία, ασφάλιση, ενεργειακή αναβάθμιση, καθώς και οδηγό για το πώς νοικιάζεις ή πουλάς ένα ακίνητο. Περιλαμβάνει ακόμη παράρτημα με όλα τα απαραίτητα έγγραφα για συμβολαιογραφικές πράξεις. Οι δύο συγγραφείς, με βαθιά εμπειρία, ο Στράτος Παραδιάς στην ΠΟΜΙΔΑ και στις αγορές της Ευρώπης και ο Ηλίας Παπαγεωργιάδης στη διεθνή αγορά, παραδίδουν ένα πλήρες, πρακτικό εγχειρίδιο, στοχευμένο στον πολίτη που θέλει να κάνει το βήμα με γνώση, ασφάλεια και ρεαλισμό.
