Η χθεσινή συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου δεν άφησε κανένα περιθώριο για παρερμηνείες: η κυβέρνηση Μητσοτάκη, στον έβδομο χρόνο της, επιλέγει να κινηθεί με ρυθμούς μεταρρυθμιστικής υπερπαραγωγής, ανοίγοντας ταυτόχρονα μέτωπα που λίγες κυβερνήσεις θα τολμούσαν.
του Χρήστου Μυτιλινιού
Στο επίκεντρο βρίσκεται η ιστορική συμφωνία για την ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, ένα μέτρο που δεν αφορά μόνο τις εργασιακές σχέσεις, αλλά αποκτά βαθύ κοινωνικό και πολιτικό αποτύπωμα.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έστειλε χθες πολύ καθαρό μήνυμα:
«Πρώτη μας προτεραιότητα είναι οι τολμηρές αλλαγές που βελτιώνουν την καθημερινότητα του πολίτη και ισχυροποιούν τη χώρα, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει μάχη με το βαθύ κράτος».
Η φράση αυτή συμπυκνώνει όλο το πνεύμα της νέας περιόδου: η κυβέρνηση θεωρεί ότι ο κύκλος της διαχείρισης κρίσεων έχει κλείσει και πλέον προχωρά σε βαθιές τομές που ακουμπούν τον πυρήνα του κράτους και της οικονομίας.
Η Ελλάδα γίνεται πρότυπο κοινωνικού διαλόγου στην Ευρώπη
Η χθεσινή συμφωνία για τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας αποτελεί αναμφίβολα τομή. Πρόκειται για ένα πρωτοφανές επίπεδο συνεννόησης μεταξύ κυβέρνησης και εθνικών κοινωνικών εταίρων, σε μια χώρα που παραδοσιακά ταλανιζόταν από καχυποψία, παλινδρομήσεις και επιθετικό συνδικαλισμό.
Την ώρα που η Ευρωπαϊκή Ένωση θέτει ως ορίζοντα το 80% κάλυψης εργαζομένων από ΣΣΕ έως το 2030, η Ελλάδα αποφασίζει να κλείσει την ψαλίδα με γοργούς ρυθμούς. Η κυβέρνηση:
- επαναφέρει το κύρος των ΣΣΕ,
- ενισχύει την προστασία των εργαζομένων,
- προσφέρει καθαρούς κανόνες και σταθερότητα στις επιχειρήσεις,
- ανοίγει τον δρόμο για πραγματική κοινωνική συνοχή.
Και όλα αυτά από μια κεντροδεξιά κυβέρνηση που, στην πράξη, υλοποιεί μια μεταρρύθμιση που παραδοσιακά ανήκε στην ατζέντα της σοσιαλδημοκρατίας. Δεν είναι τυχαίο ότι έμπειροι αναλυτές μιλούν ήδη για «ελληνικό μοντέλο κοινωνικού διαλόγου» που μπορεί να αποτελέσει ευρωπαϊκό παράδειγμα.
Οι τρεις πυλώνες της νέας αρχιτεκτονικής των ΣΣΕ
Η κυβέρνηση συμπυκνώνει τη φιλοσοφία της πρωτοβουλίας σε τρεις λέξεις:
Υπευθυνότητα – Εμπιστοσύνη – Παραγωγικότητα.
Υπευθυνότητα
Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, εργοδότες και εργαζόμενοι καλούνται να κινηθούν σε κοινό πλαίσιο δεσμεύσεων. Οι ΣΣΕ παύουν να είναι μια τυπική διαδικασία και γίνονται εγγύηση σταθερότητας.
Εμπιστοσύνη
Η αποκατάσταση των ΣΣΕ συνδέεται με την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης που χάθηκε στα μνημονιακά χρόνια, όταν οι εργασιακές σχέσεις έγιναν συνώνυμο ανασφάλειας.
Παραγωγικότητα
Η κυβέρνηση τονίζει ότι η ενίσχυση των εργαζομένων δεν μπορεί να νοηθεί ως «κόντρα» στους εργοδότες. Αντίθετα, οι θεσμικές σταθερές των ΣΣΕ βελτιώνουν την ανταγωνιστικότητα και περιορίζουν πρακτικές αθέμιτου ανταγωνισμού.
Το πλαίσιο αυτό, όπως επισημαίνεται από κυβερνητικές πηγές, δεν είναι απλώς ένα εργασιακό μέτρο. Είναι εργαλείο οικονομικής ανάπτυξης, εναρμονισμένο με τις ευρωπαϊκές στρατηγικές για την επόμενη δεκαετία.
Από το Υπουργικό στο Europa Experience: η Ελλάδα στην πρώτη γραμμή της ευρωπαϊκής σκηνής
Σήμερα ο Πρωθυπουργός θα βρεθεί στο Αρσάκειο Μέγαρο για τα επίσημα εγκαίνια του Europa Experience της Αθήνας, μαζί με την Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Roberta Metsola. Λίγο αργότερα θα έχουν συνάντηση στο Μέγαρο Μαξίμου και θα ακολουθήσουν κοινές δηλώσεις προς τον Τύπο.
Το πολιτικό μήνυμα είναι σαφές:
την ώρα που η κυβέρνηση προωθεί σε εθνικό επίπεδο μια θεμελιώδη μεταρρύθμιση όπως οι Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, ο Πρωθυπουργός εμφανίζεται δίπλα στην κορυφαία θεσμική εκπρόσωπο της ΕΕ, παρουσιάζοντας την Αθήνα ως σημείο αναφοράς της ευρωπαϊκής δημοκρατικής εμπειρίας.
Η κορύφωση της ημέρας θα είναι η κοινή τους συζήτηση με νέους στην Εθνική Πινακοθήκη. Εκεί το κυβερνητικό αφήγημα «η Ελλάδα που αλλάζει» συναντά τον ευρωπαϊκό δημόσιο διάλογο. Η επιλογή συμβολίζει ένα ξεκάθαρο μήνυμα: η μεταρρύθμιση στο εσωτερικό δεν αποσυνδέεται από τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της χώρας – αντίθετα, τον ενισχύει.
Η μάχη με το “βαθύ κράτος” ως πολιτικό αφήγημα της επόμενης περιόδου
Η χθεσινή αναφορά του Πρωθυπουργού στη «μάχη με το βαθύ κράτος» δεν ήταν σχήμα λόγου. Ήταν πολιτική τοποθέτηση με συνέχεια. Με τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας να λειτουργούν ως μεγάλο παράδειγμα θεσμικής ανασύνταξης, η κυβέρνηση επιχειρεί να εντάξει στο αφήγημά της ότι:
- το κράτος πρέπει να γίνει ευέλικτο και αποτελεσματικό,
- οι παθογένειες δεκαετιών πρέπει να ξεριζωθούν,
- οι μεταρρυθμίσεις πρέπει να έχουν ορατό αντίκτυπο στην καθημερινότητα των πολιτών.
Η λογική είναι καθαρή:
η κυβέρνηση θέλει να καταγραφεί ως η πρώτη μετά τη Μεταπολίτευση που όχι μόνο διαχειρίστηκε κρίσεις, αλλά και άλλαξε πραγματικά την αρχιτεκτονική της χώρας.
Το μήνυμα της 7ετίας
Καθώς το πολιτικό ημερολόγιο μπαίνει σε νέα φάση, το δίπολο «μεταρρυθμίσεις – βαθύ κράτος» αποκτά χαρακτήρα κεντρικής σύγκρουσης για τους επόμενους μήνες. Και η χθεσινή συμφωνία για τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας λειτουργεί ως σημείο καμπής:
είναι το πρώτο μεγάλο εργαλείο κοινωνικής σταθερότητας της μετά–κρίσης εποχής.
Την ίδια στιγμή, η παρουσία του Πρωθυπουργού δίπλα στη Roberta Metsola σήμερα στην Αθήνα δημιουργεί μια δεσπόζουσα εικόνα:
η Ελλάδα που μεταρρυθμίζεται στο εσωτερικό είναι η ίδια Ελλάδα που μπαίνει μπροστά στην Ευρώπη.
Αυτό το διπλό αφήγημα – κοινωνική ασφάλεια και ευρωπαϊκή εμπιστοσύνη – διαμορφώνει τη νέα πολιτική ταυτότητα της κυβέρνησης καθώς ανοίγει ο δρόμος προς το 2026.
