Μια πρόσφατη δήλωση του ακαδημαϊκού και κορυφαίου ενδοκρινολόγου Γιώργου Χρούσου προκάλεσε έντονο ενδιαφέρον: σύμφωνα με τον ίδιο, «ο άνθρωπος είναι φτιαγμένος να ζει έως και 132 χρόνια».
Ο Χρούσος εξηγεί ότι η ανθρώπινη βιολογία, η γενετική και οι μηχανισμοί αυτοεπιδιόρθωσης του οργανισμού δείχνουν πως το σώμα μας έχει τη δυνατότητα να φτάσει —υπό ιδανικές συνθήκες— τα 132 έτη. Αυτό το όριο δεν είναι αυθαίρετο, αλλά βασίζεται σε ερευνητικά δεδομένα γύρω από τον κυτταρικό κύκλο ζωής, τη γήρανση των ιστών και την ανθεκτικότητα συγκεκριμένων οργάνων.
Ωστόσο, η πραγματική διάρκεια ζωής απέχει πολύ από αυτό το όριο, με τον μέσο άνθρωπο να φτάνει τα 80–90 χρόνια. Τι είναι αυτό που μας «κόβει» δεκαετίες ζωής;
Ο ρόλος του χρόνιου στρες
Ο Χρούσος επισημαίνει ότι ο σημαντικότερος παράγοντας που περιορίζει το προσδόκιμο ζωής είναι το χρόνιο στρες. Το στρες, όπως αναφέρει, δεν αποτελεί μόνο ψυχολογική πίεση, αλλά επηρεάζει ολόκληρο τον οργανισμό:
-
αποδυναμώνει το ανοσοποιητικό σύστημα,
-
επιταχύνει τη φθορά των κυττάρων,
-
αυξάνει τη φλεγμονή,
-
συμβάλλει σε καρδιαγγειακά, αυτοάνοσα και μεταβολικά νοσήματα.
Με άλλα λόγια, ενώ βιολογικά είμαστε φτιαγμένοι για 132 χρόνια, ο τρόπος ζωής μας μάς απομακρύνει από αυτή τη δυνατότητα.
Οι τέσσερις «πυλώνες» της μακροζωίας
Σύμφωνα με τον Χρούσο, το πώς ζούμε επηρεάζει καθοριστικά το πόσο ζούμε. Οι βασικοί παράγοντες που μπορούν να επιμηκύνουν τη ζωή και να βελτιώσουν την ποιότητά της είναι:
1. Ποιοτικός ύπνος
Η περίοδος κατά την οποία το σώμα αυτοεπισκευάζεται και αποκαθιστά τις λειτουργίες του.
2. Υγιεινή διατροφή
Μια διατροφή πλούσια σε αντιοξειδωτικά, θρεπτικά συστατικά και σωστά λιπαρά ενισχύει τη μακροζωία.
3. Σωματική άσκηση
Μειώνει τη φλεγμονή, ενισχύει την καρδιά και τον εγκέφαλο και διατηρεί τη μυοσκελετική υγεία.
4. Διαχείριση στρες
Τεχνικές όπως ο διαλογισμός, η γιόγκα, ο επαρκής ύπνος, η κοινωνική επαφή και η σωστή οργάνωση της καθημερινότητας μπορούν να μειώσουν την επιβάρυνση στο ενδοκρινικό σύστημα.
Μπορούμε πραγματικά να ζήσουμε 132 χρόνια;
Αν και το νούμερο αυτό αποτελεί ένα θεωρητικό βιολογικό όριο, η επιστήμη της γήρανσης δείχνει πως είναι εφικτό να πλησιάσουμε πολύ πιο υγιή και παραγωγικά γηρατειά αν υιοθετήσουμε τους κατάλληλους τρόπους ζωής.
Δεν είναι ρεαλιστικό να περιμένουμε ότι ο μέσος άνθρωπος θα φτάσει τα 132 χρόνια. Όμως, όπως τονίζει ο Χρούσος, μπορούμε να κερδίσουμε πολλά χρόνια ποιοτικής ζωής εάν μειώσουμε τους παράγοντες που μας φθείρουν — με πρώτο και σημαντικότερο το χρόνιο στρες.
Ένα μήνυμα αισιοδοξίας — αλλά και ευθύνης
Η δήλωση του Χρούσου ανοίγει μια προοπτική: το ανθρώπινο σώμα έχει δυνατότητες που δεν αξιοποιούμε πλήρως. Η πρόκληση είναι πλέον ατομική και συλλογική: καλύτερες συνθήκες ζωής, πρόληψη, υγεία και λιγότερο στρες.
