Οι κυβερνήσεις της Ευρώπης έχουν ετοιμάσει μια νέα πρόταση ειρηνικής λύσης για την Ουκρανία, η οποία διαφοροποιείται σημαντικά από το 28 σημείων σχέδιο που παρουσίασαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και έχει δεχθεί έντονη κριτική για την προνομιακή του στάση προς τη Ρωσία.
Το ευρωπαϊκό σχέδιο, το οποίο έχει συνταχθεί από τη Βρετανία, τη Γερμανία και τη Γαλλία, περιλαμβάνει σημαντικές αλλαγές, όπως η δυνατότητα επιστροφής της Ρωσίας στην ομάδα των G8, καθώς και περιορισμούς στον αριθμό των ουκρανικών στρατευμάτων.
Αυτό το σχέδιο παρουσιάστηκε κατά τη διάρκεια της έκτακτης συνάντησης που πραγματοποιήθηκε στη Γενεύη, όπου ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ήδη εξετάζουν «ορισμένες τροποποιήσεις» στο δικό τους σχέδιο. Ο Ρούμπιο τόνισε ότι οι συνομιλίες της προηγούμενης ημέρας αποτελούν μια καθοριστική στιγμή στη διαδικασία, ωστόσο, σημείωσε ότι το τελικό κείμενο απαιτεί την έγκριση τόσο του προέδρου Τραμπ όσο και της ρωσικής πλευράς, η οποία έχει δείξει εναλλαγές στις θέσεις της.
Κύριες σημαντικές προβλέψεις του Ευρωπαϊκού Σχεδίου
Το ευρωπαϊκό έγγραφο περιλαμβάνει μια σειρά κρίσιμων παραχωρήσεων, οι οποίες περιγράφονται παρακάτω:
– Η Ρωσία θα επανακάμψει στη διεθνή οικονομία, με πιθανή επαναφορά της στη G8.
– Ο στρατός της Ουκρανίας θα έχει ανώτατο όριο 800.000 στρατιωτών κατά τη διάρκεια της ειρηνικής περιόδου, ενώ η αντίστοιχη αμερικανορωσική πρόταση προέβλεπε 600.000.
– Οι εκλογές στην Ουκρανία θα διεξαχθούν το συντομότερο δυνατό μετά την υπογραφή της συμφωνίας.
Αξιοσημείωτο είναι ότι το σχέδιο αυτό αποσύρει την πρόβλεψη για παραχώρηση του Ντονμπάς, η οποία υπήρχε στο αμερικανικό σχέδιο, καθώς και τον όρο που προέβλεπε ότι οι ΗΠΑ θα κέρδιζαν το 50% των εσόδων από επενδύσεις ρωσικών περιουσιακών στοιχείων που θα χρησιμοποιούνταν για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας.
Επιπλέον, το ευρωπαϊκό σχέδιο προτείνει ότι οι διαπραγματεύσεις για εδαφικές ρυθμίσεις θα πρέπει να ξεκινήσουν από τη γραμμή επαφής στο πεδίο και όχι με την προϋπόθεση της παράδοσης περιοχών που δεν έχουν ελεγχθεί από ρωσικές δυνάμεις.
Παράλληλα, προτείνεται η παροχή εγγυήσεων ασφαλείας από τις Ηνωμένες Πολιτείες, σε αντιστοιχία με το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, ενώ τα ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία θα παραμείνουν παγωμένα μέχρι να καταβληθούν οι απαιτούμενες αποζημιώσεις για τις καταστροφές που προκάλεσε ο πόλεμος.
Σύμφωνα με πληροφορίες του πρακτορείου Reuters, το οποίο έχει αποκτήσει γνώση του προτεινόμενου ευρωπαϊκού σχεδίου, αυτό διατηρεί τον πυρήνα του αμερικανικού κειμένου, αλλά εισάγει σημαντικές διαφοροποιήσεις.
Η ευρωπαϊκή αντιπρόταση για το σχέδιο των 28 σημείων
1. Επαναβεβαίωση της κυριαρχίας της Ουκρανίας.
2. Πλήρης συμφωνία μη επίθεσης ανάμεσα σε Ρωσία, Ουκρανία και ΝΑΤΟ, με στόχο να διευκρινιστούν όλες οι εκκρεμότητες των τελευταίων 30 ετών.
3. Διαγραφή του σημείου 3 του αμερικανικού σχεδίου. Το προσχέδιο των ΗΠΑ ανέφερε ότι «θα υπάρχει η προσδοκία ότι η Ρωσία δεν θα εισβάλει στους γείτονές της και ότι το ΝΑΤΟ δεν θα επεκταθεί περαιτέρω».
4. Έναρξη διαλόγου Ρωσίας – ΝΑΤΟ μετά την υπογραφή της συμφωνίας, για συνολική εξέταση θεμάτων ασφάλειας και δημιουργία περιβάλλοντος αποκλιμάκωσης.
5. Ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας προς την Ουκρανία.
6. Το μέγεθος των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων θα οριστεί στους 800.000 στρατιώτες σε περίοδο ειρήνης.
7. Η ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ θα εξαρτάται από την ομοφωνία των κρατών-μελών, η οποία δεν υπάρχει.
8. Το ΝΑΤΟ δεν θα σταθμεύσει μόνιμα στρατεύματα στην Ουκρανία σε περίοδο ειρήνης.
9. Μαχητικά αεροσκάφη του ΝΑΤΟ θα σταθμεύουν στην Πολωνία.
10. Αμερικανική εγγύηση ασφάλειας, αντίστοιχη του Άρθρου 5, με όρους:
α. Οι ΗΠΑ θα λάβουν οικονομική αποζημίωση για την εγγύηση.
β. Αν η Ουκρανία εισβάλει στη Ρωσία, η εγγύηση παύει να ισχύει.
γ. Αν η Ρωσία εισβάλει στην Ουκρανία, θα υπάρξει συντονισμένη στρατιωτική απάντηση, επαναφορά κυρώσεων και ακύρωση κάθε αναγνώρισης νέων εδαφών.
11. Η Ουκρανία είναι επιλέξιμη για ένταξη στην ΕΕ και θα λάβει προσωρινή προτιμησιακή πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά.
12. Εκτεταμένο παγκόσμιο πακέτο ανασυγκρότησης, που περιλαμβάνει:
α. Δημιουργία Αναπτυξιακού Ταμείου Ουκρανίας.
β. Συνεργασία ΗΠΑ–Ουκρανίας για αποκατάσταση και λειτουργία του δικτύου φυσικού αερίου.
γ. Ανασυγκρότηση περιοχών που επλήγησαν από τον πόλεμο.
δ. Ανάπτυξη υποδομών.
ε. Αξιοποίηση ορυκτών πόρων.
στ. Χρηματοδοτικό πακέτο από την Παγκόσμια Τράπεζα.
13. Προοδευτική επανένταξη της Ρωσίας στην παγκόσμια οικονομία, μέσω:
α. Σταδιακής άρσης κυρώσεων.
β. Μακροπρόθεσμης συμφωνίας οικονομικής συνεργασίας ΗΠΑ–Ρωσίας.
γ. Επανένταξης της Ρωσίας στη G8.
14. Πλήρης ανασυγκρότηση και οικονομική αποζημίωση της Ουκρανίας, χρησιμοποιώντας και ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία που θα παραμείνουν δεσμευμένα.
15. Δημιουργία κοινής Ομάδας Ασφαλείας, με συμμετοχή ΗΠΑ, Ουκρανίας, Ρωσίας και Ευρωπαίων.
16. Η Ρωσία θα θεσμοθετήσει πολιτική μη επίθεσης προς Ευρώπη και Ουκρανία.
17. ΗΠΑ και Ρωσία θα επεκτείνουν συμφωνίες πυρηνικού ελέγχου, όπως η Fair Start.
18. Η Ουκρανία θα παραμείνει μη πυρηνικό κράτος, βάσει της Συνθήκης Μη Διάδοσης Πυρηνικών.
19. Επανεκκίνηση του πυρηνικού σταθμού Ζαπορίζια υπό την εποπτεία της IAEA, με ισότιμη κατανομή της παραγόμενης ενέργειας (50-50).
20. Η Ουκρανία θα υιοθετήσει ευρωπαϊκούς κανόνες θρησκευτικής ανοχής και προστασίας γλωσσικών μειονοτήτων.
21. Δέσμευση της Ουκρανίας να μην ανακαταλάβει εδάφη με στρατιωτικά μέσα, με διαπραγματεύσεις ανταλλαγής εδαφών να ξεκινούν από τη γραμμή επαφής.
22. Ρήτρα μη αλλαγής συνόρων με τη βία μετά τη συμφωνία· παραβίαση καθιστά ανενεργές τις εγγυήσεις ασφαλείας.
23. Η Ρωσία δεν θα παρεμποδίζει τη χρήση του ποταμού Δνείπερου από την Ουκρανία και θα υπάρξει συμφωνία για ανεμπόδιστη μεταφορά σιτηρών μέσω Μαύρης Θάλασσας.
24. Σύσταση ανθρωπιστικής επιτροπής, για:
α. Ανταλλαγή αιχμαλώτων και σορών («όλοι για όλους»).
β. Απελευθέρωση πολιτών και ομηρίων, περιλαμβανομένων παιδιών.
γ. Πρόγραμμα επανένωσης οικογενειών.
δ. Μέτρα για τα θύματα της σύγκρουσης.
25. Διεξαγωγή εκλογών στην Ουκρανία το συντομότερο δυνατό μετά την υπογραφή.
26. Πρόσθετες πρόνοιες για τα θύματα του πολέμου.
27. Η συμφωνία θα είναι νομικά δεσμευτική, με εφαρμογή που θα επιβλέπεται από «Συμβούλιο Ειρήνης» υπό την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ.
28. Άμεση κατάπαυση του πυρός μετά την αποδοχή από όλα τα μέρη και αποχώρηση στα συμφωνημένα σημεία· οι λεπτομέρειες θα οριστούν υπό αμερικανική επίβλεψη.
