Σε νέο καθεστώς περνά η αγορά και οι πληρωμές, μέσα στο επόμενο δεκαήμερο.
Από την 1η Δεκεμβρίου, κάθε επιχείρηση λιανικής —από το πιο μικρό μαγαζί μέχρι τις μεγάλες αλυσίδες— οφείλει να δέχεται πληρωμές μέσω IRIS και να έχει πλήρη διασύνδεση POS, ταμειακών και ΑΑΔΕ.
Για τους καταναλωτές, η αλλαγή μεταφράζεται σε γρηγορότερες και πιο άμεσες συναλλαγές. Για τους επαγγελματίες, όμως, ανοίγει μια νέα εποχή με αυστηρό πλαίσιο, συνεχείς ελέγχους και όχι αμελητέο κόστος προσαρμογής.
Παρά την υψηλή χρήση του IRIS από το κοινό – πάνω από 4,1 εκατομμύρια καταναλωτές και 571.000 επαγγελματίες – η αγορά παραμένει επιφυλακτική.
Τα τεχνικά προβλήματα του προηγούμενου μήνα, δημιούργησαν καθυστερήσεις και ανάγκη για παράταση, την ώρα που πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις δεν έχουν προλάβει να ολοκληρώσουν τις αναβαθμίσεις.
Η ΑΑΔΕ έχει ολοκληρώσει το νέο πλαίσιο λειτουργίας των Instant Payments και θέτει πλέον ξεκάθαρο κανόνα: κάθε πληρωμή, είτε με κάρτα είτε με IRIS, πρέπει να περνά από το ταμειακό σύστημα και να εκδίδεται απόδειξη σε πραγματικό χρόνο.
Το κρίσιμο για τους επαγγελματίες είναι τι θα γίνει από την 1η Δεκεμβρίου και πόσο αυστηρά θα εφαρμοστούν οι κυρώσεις. Το υπουργείο Οικονομικών και η ΑΑΔΕ διαβεβαιώνουν ότι θα υπάρξει μεταβατική περίοδος συστάσεων και όχι άμεσων προστίμων, ειδικά όταν εντοπίζονται τεχνικά προβλήματα που δεν οφείλονται στις επιχειρήσεις.
Παρ’ όλα αυτά, ο φόβος της αγοράς είναι ότι αν οι διασυνδέσεις POS – ταμειακών – Taxisnet δεν λειτουργούν άψογα, μπορεί να προκύψουν λανθασμένες ενδείξεις και άδικες χρεώσεις.
Το νέο πλαίσιο όμως προβλέπει υψηλές κυρώσεις για όσους δεν προσαρμοστούν. Πρόστιμο 10.000 ευρώ για επιχειρήσεις με απλογραφικά βιβλία και 20.000 ευρώ για διπλογραφικά, εφόσον δεν δέχονται IRIS ή δεν έχουν ολοκληρώσει σωστά τη διασύνδεση.
Στους οικισμούς έως 500 κατοίκους και στα νησιά κάτω από 3.100 κατοίκους, το πρόστιμο μειώνεται στο μισό.
Παράλληλα, για τις εταιρείες που διαχειρίζονται τα POS προβλέπονται πρόστιμα από 100.000 έως 300.000 ευρώ, ενώ ακόμη και η μη αναβάθμιση ενός μόνο τερματικού επιφέρει 500 ευρώ ανά συσκευή.
Η υποχρεωτική εφαρμογή του συστήματος αναμένεται να φέρει πολλαπλά οφέλη:
-
Άμεση είσπραξη χρημάτων για τους επαγγελματίες, χωρίς καθυστερήσεις.
-
Μηδενικό ή ελάχιστο κόστος συναλλαγών, σε αντίθεση με τις προμήθειες των καρτών.
-
Ευκολία για τους πελάτες, που θα μπορούν να πληρώνουν μόνο με το κινητό τους.
-
Μεγαλύτερη διαφάνεια στο φορολογικό σύστημα, χάρη στην άμεση καταγραφή των συναλλαγών.
Τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνουν ότι οι ενεργές κάρτες φτάνουν τα 21,6 εκατομμύρια, ενώ η μέση αξία συναλλαγής μειώνεται στα 43 ευρώ, ένδειξη ότι οι καταναλωτές χρησιμοποιούν κάρτες και IRIS ακόμη και για μικροποσά.
Από τα μέσα του 2026, το IRIS θα επεκταθεί σε Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Σκανδιναβία και Πολωνία μέσω του EuroPA, επιτρέποντας άμεσες μεταφορές χρημάτων και εκτός Ελλάδας.
