Το ζήτημα της τουρκικής προκλητικότητας στο Αιγαίο δεν περιορίζεται, πλέον, σε δηλώσεις ή περιστασιακές εντάσεις. Τους τελευταίους μήνες, καταγράφεται μια συστηματική παρουσία τουρκικών αλιευτικών σκαφών εντός ελληνικών χωρικών υδάτων, από το Θρακικό Πέλαγος έως τα Δωδεκάνησα.
Η παράνομη αυτή δραστηριότητα δεν έχει μόνο οικονομικές συνέπειες για τους Έλληνες ψαράδες, οι οποίοι βλέπουν τα αλιευτικά τους πεδία να υποβαθμίζονται και το εισόδημά τους να συρρικνώνεται. Συνιστά, παράλληλα, μια ευρύτερη πρόκληση σε επίπεδο κυριαρχικών δικαιωμάτων. Η χρήση καταστροφικών μεθόδων από τουρκικές μηχανότρατες επιβαρύνει το θαλάσσιο οικοσύστημα, ενώ η ίδια η παρουσία τους επιχειρεί να εμπεδώσει την αντίληψη «γκρίζων ζωνών».
Οι Έλληνες ψαράδες βγαίνουν στο «μεροκάματο του τρόμου». Δεν είναι λίγες οι φορές που έχουν δεχθεί πυροβολισμούς ή παρενοχλήσεις, με αποτέλεσμα να αισθάνονται ότι κάθε τους έξοδος στη θάλασσα εγκυμονεί κινδύνους. Η ψυχολογική πίεση που υφίστανται, σε συνδυασμό με την οικονομική αφαίμαξη λόγω της παρεμπόδισης του ψαρέματος σε παραδοσιακές περιοχές δραστηριότητάς τους, δημιουργεί συνθήκες ανασφάλειας που απειλούν την ίδια την επιβίωσή τους.
Η παρουσία τους, ωστόσο, είναι απολύτως απαραίτητη. Οι ψαράδες δεν αποτελούν μόνο επαγγελματίες που εξασφαλίζουν τον βιοπορισμό τους, είναι ταυτόχρονα «μάρτυρες» και «φρουροί» της ελληνικής παρουσίας στα νερά του Αιγαίου. Με την καθημερινή τους δράση επιβεβαιώνουν εμπράκτως την κυριαρχία της χώρας στις θάλασσές της και ενισχύουν τον εθνικό ιστό στις ακριτικές περιοχές.
Το πρόσφατο επεισόδιο στο Θρακικό Πέλαγος, με τουρκικά αλιευτικά να πυροβολούν στον αέρα έπειτα από αντιπαράθεση με Έλληνες αλιείς, καταδεικνύει ότι η κατάσταση έχει περάσει σε νέα φάση κλιμάκωσης. Δεν πρόκειται πλέον για απλές αλιευτικές παραβάσεις, αλλά για μια οργανωμένη τακτική που εντάσσεται στη στρατηγική της Άγκυρας περί «Γαλάζιας Πατρίδας».
Η ελληνική Πολιτεία οφείλει να απαντήσει με ψυχραιμία αλλά και αποφασιστικότητα. Η ενίσχυση της επιχειρησιακής παρουσίας του Λιμενικού Σώματος σε κρίσιμες περιοχές, η πλήρης καταγραφή και τεκμηρίωση κάθε παραβίασης και η αξιοποίηση του Διεθνούς Δικαίου αποτελούν βασικές προϋποθέσεις.Παράλληλα, είναι αναγκαία η στήριξη των Ελλήνων αλιέων με πρακτικά μέσα, από την ενίσχυση της ασφάλειάς τους μέχρι την οικονομική υποστήριξη για να μην οδηγηθούν σε απόγνωση.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στη νησιωτική Ελλάδα, και ειδικά στα νησιά που βρίσκονται σε απόσταση αναπνοής από την Τουρκία. Εκεί, οι τοπικές κοινωνίες αισθάνονται συχνά εκτεθειμένες και αβοήθητες. Η ενίσχυση των υποδομών, η παρουσία κρατικών μηχανισμών και η έμπρακτη στήριξη των κατοίκων αποτελούν αναγκαίες συνθήκες για να παραμείνουν οι κοινωνίες αυτές ζωντανές και ανθεκτικές.
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο την αλιεία. Αφορά την ασφάλεια, την οικονομία, την κοινωνική συνοχή των νησιών μας και, τελικά, την ίδια την κυριαρχία της χώρας. Η διεθνοποίηση του προβλήματος και η ενεργή ενημέρωση των ευρωπαϊκών θεσμών μπορούν να λειτουργήσουν ως πολλαπλασιαστές ισχύος για την ελληνική θέση.
Το Αιγαίο δεν μπορεί να μετατραπεί σε «ουδέτερο πεδίο». Είναι ένας ζωτικός χώρος για τους νησιώτες και για την Ελλάδα συνολικά. Η προστασία του, σε όλα τα επίπεδα, αποτελεί χρέος της Πολιτείας και προϋπόθεση για ένα ασφαλές και βιώσιμο μέλλον.
Γράφει ο Στρατής Κοκκινέλλης
Φιλόλογος – δημοσιογράφος
