Στο συνέδριο «Greece Talks 2025», ο Κυριάκος Μητσοτάκης αφιέρωσε μεγάλο μέρος της τοποθέτησής του στο δημογραφικό, αναγνωρίζοντας ότι αποτελεί μια από τις βαθύτερες και πιο απαιτητικές προκλήσεις της χώρας. Με βάση τα στοιχεία και τις τάσεις των τελευταίων ετών, η Ελλάδα γερνάει με ρυθμούς ανάλογους με το σύνολο του δυτικού κόσμου – κάτι που καθιστά την αντιμετώπιση του φαινομένου όχι μόνο εθνική, αλλά και παγκόσμια προτεραιότητα.
Όπως τόνισε ο Πρωθυπουργός, το θέμα δεν είναι μόνο η μείωση των γεννήσεων ή η πληθυσμιακή συρρίκνωση, αλλά το πώς το κράτος μπορεί να διαχειριστεί μια κοινωνία όπου το προσδόκιμο ζωής αυξάνεται και η καθημερινότητα των πολιτών εξελίσσεται σε ένα όλο και πιο απαιτητικό περιβάλλον.
Η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση – ολόκληρη η Δύση γερνάει
Οι δημογραφικές τάσεις της Ελλάδας, όπως είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, δεν διαφοροποιούνται από την εικόνα των περισσότερων ευρωπαϊκών κρατών. Πρόκειται για ένα φαινόμενο που πηγάζει από:
• τη βελτίωση των υπηρεσιών υγείας,
• την αύξηση του προσδόκιμου ζωής,
• τις αλλαγές στις οικογενειακές δομές,
• τις νέες οικονομικές και εργασιακές συνθήκες.
Η εικόνα αυτή, ωστόσο, δημιουργεί ανάγκες που αγγίζουν το σύνολο του κοινωνικού ιστού: από το ασφαλιστικό έως την αγορά εργασίας και από τις υποδομές υγείας έως τις δομές φροντίδας των ηλικιωμένων.
Η πολιτική απάντηση: Δημόσια υγεία και πρόληψη
Ο Πρωθυπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στον ρόλο των προληπτικών εξετάσεων και των δημόσιων υπηρεσιών υγείας, που –όπως είπε– αποτελούν το πιο άμεσο και αποτελεσματικό εργαλείο για να βελτιωθεί η ποιότητα ζωής των μεγαλύτερων ηλικιών.
Η λογική της κυβέρνησης στηρίζεται σε τρεις βασικούς άξονες:
1. Πρόληψη ως καθημερινή πρακτική
Οι προληπτικοί έλεγχοι που αναπτύχθηκαν τα τελευταία χρόνια έχουν ήδη αυξήσει την έγκαιρη διάγνωση ασθενειών, μειώνοντας μακροπρόθεσμα το κόστος για το σύστημα υγείας.
2. Αναβάθμιση υπηρεσιών και εξοπλισμού
Κέντρα υγείας, δημόσια νοσοκομεία και μονάδες πρωτοβάθμιας φροντίδας αποτελούν κρίσιμες «άμυνες» σε μια κοινωνία που γερνάει γρηγορότερα απ’ ό,τι ανανεώνεται.
3. Ενίσχυση της ποιότητας ζωής στην τρίτη ηλικία
Στοίχημα είναι να ζουν οι πολίτες περισσότερα χρόνια, αλλά κυρίως καλύτερα: με περισσότερη αυτονομία, ασφάλεια και υποστήριξη.
Το βάθος της πρόκλησης
Το δημογραφικό δεν είναι ένα ζήτημα για το οποίο μπορεί να υπάρξει άμεση λύση. Αντίθετα, απαιτεί συνδυασμό μέτρων: από την ενίσχυση των οικογενειών με παιδιά έως την προσαρμογή της αγοράς εργασίας και των ασφαλιστικών συστημάτων.
Η αύξηση του προσδόκιμου ζωής και η βελτίωση της περίθαλψης αποτελούν θετικές εξελίξεις, αλλά ταυτόχρονα δημιουργούν πιέσεις σε μια χώρα όπου:
• ο πληθυσμός των νέων μειώνεται,
• οι ανάγκες φροντίδας αυξάνονται,
• οι υπηρεσίες υγείας καλούνται να διαχειριστούν μεγαλύτερο όγκο ηλικιωμένων.
Η κυβέρνηση αναμένεται το επόμενο διάστημα να ενσωματώσει νέες προτάσεις στο πλαίσιο της εθνικής στρατηγικής για το δημογραφικό, δίνοντας έμφαση στη σύγχρονη και αποτελεσματική φροντίδα ηλικιωμένων, στην υποστήριξη των εργαζόμενων γονιών και στην ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής.
Το στοίχημα των επόμενων δεκαετιών
Η συζήτηση που άνοιξε χθες ο Πρωθυπουργός δεν αφορά μόνο τις επόμενες πολιτικές πρωτοβουλίες, αλλά αγγίζει την πορεία της χώρας τις επόμενες δεκαετίες. Το δημογραφικό επηρεάζει:
• την παραγωγικότητα,
• την οικονομική ανάπτυξη,
• τις κοινωνικές ανισότητες,
• τις τοπικές κοινότητες,
• τη λειτουργία των θεσμών.
Η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε μια ιστορική πρόκληση: να μετατρέψει τη γήρανση του πληθυσμού από παράγοντα κινδύνου σε ευκαιρία για καλύτερες υπηρεσίες, πιο ισχυρούς θεσμούς και ένα κράτος που προστατεύει με συνέπεια τους πολίτες του.
Το δημογραφικό είναι ήδη εδώ και διαμορφώνει την καθημερινότητα, τις πολιτικές και τις προτεραιότητες της κυβέρνησης. Χθες, ο Πρωθυπουργός υπενθύμισε ότι η απάντηση βρίσκεται σε μια υγεία προσανατολισμένη στην πρόληψη, σε ποιοτικές υπηρεσίες για όλους και σε ένα κράτος που σχεδιάζει με ορίζοντα δεκαετιών – όχι τετραετίας.
