Χθες η κυβέρνηση εξαπέλυσε σφοδρή κριτική στον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ Νίκο Ανδρουλάκη για τη δήλωσή του περί «εγκλημάτων τιμής», μια διατύπωση που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και υποχρέωσε τον εκπρόσωπο Τύπου του κόμματος, Θανάση Τσουκαλά, να εκδώσει δύο ανακοινώσεις μέσα σε λίγες ώρες. Η κυβέρνηση κάνει λόγο για «πρωτοφανές ολίσθημα», σημειώνοντας ότι το ΠΑΣΟΚ «βρίσκεται σε σύγχυση» και επιλέγει την τακτική της υπαναχώρησης αντί μιας καθαρής εξήγησης ή συγγνώμης.
Κυβερνητικές πηγές τόνιζαν ότι ο επικεφαλής της Χαριλάου Τρικούπη άνοιξε μόνος του ένα σοβαρό πολιτικό μέτωπο, καθώς η έννοια των «εγκλημάτων τιμής» παραπέμπει σε πρακτικές εντελώς ξένες προς το ευρωπαϊκό κράτος δικαίου και το ελληνικό νομικό πλαίσιο. Όπως ανέφεραν χαρακτηριστικά, «αντί να διευκρινιστεί άμεσα το λάθος, το ΠΑΣΟΚ επέλεξε να το μπερδέψει περισσότερο».
Η υπόθεση δημιούργησε αμηχανία και εντός του κόμματος, καθώς η δήλωση Ανδρουλάκη επισκίασε το κεντρικό πολιτικό αφήγημα περί δικαιοσύνης, ισότητας και προστασίας των δικαιωμάτων, οδηγώντας το ΠΑΣΟΚ σε μια αμυντική γραμμή που – σύμφωνα με κυβερνητικές εκτιμήσεις – «δεν βοηθά ούτε το κόμμα ούτε τον δημόσιο διάλογο».
Οι δύο ανακοινώσεις Τσουκαλά και η κυβερνητική ανάγνωση
Το πρώτο σημείο που ανέδειξε χθες η κυβέρνηση αφορά τις δύο ανακοινώσεις του εκπροσώπου Τύπου του ΠΑΣΟΚ, οι οποίες εκδόθηκαν μέσα στην ίδια ημέρα με προφανή στόχο να περιορίσουν την πολιτική ζημιά. Η κυβέρνηση σχολίαζε ότι η μία ανακοίνωση ήταν «πιο ακατάληπτη από την άλλη», υποστηρίζοντας ότι από την προσπάθεια διόρθωσης «προκύπτει μεγαλύτερη σύγχυση».
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, ο Θανάσης Τσουκαλάς, αντί να εξηγήσει τι ακριβώς εννοούσε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, κατηγόρησε τον Υπουργό Δικαιοσύνης για «το ακριβώς αντίθετο από αυτό που είπε», γεγονός που – όπως έλεγαν – «φωτογραφίζει το αδιέξοδο στο οποίο έχει περιέλθει η Χαριλάου Τρικούπη». Η κυβέρνηση σημείωνε ακόμη ότι «το λάθος θα είχε ήδη κλείσει αν είχε δοθεί μια καθαρή εξήγηση ή μια απλή συγγνώμη».
Στελέχη του Μεγάρου Μαξίμου ανέφεραν χαρακτηριστικά: «Το ΠΑΣΟΚ δαπανά χρόνο και κόπο για να μαζέψει μια δήλωση που δεν μπορεί να μαζευτεί. Χάνουν ενέργεια και αφήγημα σε μια περίοδο όπου θα έπρεπε να συζητούν σοβαρά πολιτικά ζητήματα».
Το πολιτικό πλαίσιο και οι αντιδράσεις
Η υπόθεση εξελίσσεται σε ένα φορτισμένο πολιτικό περιβάλλον, όπου η αντιπαράθεση κυβέρνησης – ΠΑΣΟΚ έχει ενταθεί τις τελευταίες εβδομάδες, ειδικά μετά τις παρεμβάσεις του Ανδρουλάκη για ακρίβεια, θεσμικά ζητήματα και την Ώρα του Πρωθυπουργού. Η δήλωση για τα «εγκλήματα τιμής» δίνει νέα αφορμή για σύγκρουση, καθώς η κυβέρνηση τη συνδέει με «ανετοιμότητα και ελλιπή πολιτικό έλεγχο των θεμάτων» από πλευράς ΠΑΣΟΚ.
Από την πλευρά του, το κόμμα επιχείρησε χθες να μεταφέρει τη συζήτηση σε ζητήματα δικαιοσύνης και ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κάνοντας λόγο για «δομικές παθογένειες που οδηγούν σε εγκλήματα με κοινωνική διάσταση». Ωστόσο, σύμφωνα με κυβερνητικούς κύκλους, «το πρόβλημα δεν ήταν το θέμα που ήθελε να αναδείξει ο κ. Ανδρουλάκης, αλλά ο τρόπος που το διατύπωσε, ο οποίος άνοιξε ρωγμή στο αφήγημά του».
Το μήνυμα της κυβέρνησης: «Αρκούσε μια συγγνώμη»
Το κεντρικό μήνυμα της κυβέρνησης ήταν καθαρό και επαναλήφθηκε χθες από όλες τις πηγές: «Αρκούσε μια συγγνώμη από τον κ. Ανδρουλάκη. Ποτέ δεν είναι αργά». Με αυτόν τον τρόπο το Μέγαρο Μαξίμου προσπάθησε να μεταφέρει την πίεση στην ηγεσία του ΠΑΣΟΚ, παρουσιάζοντάς την ως δύναμη που «δεν αναλαμβάνει την ευθύνη του πολιτικού λόγου της».
Κυβερνητικοί παράγοντες σημείωναν ότι τέτοια λάθη μπορούν να συμβούν σε κάθε πολιτικό αρχηγό, αλλά «ο τρόπος αντιμετώπισής τους είναι που κρίνει τη σοβαρότητα ενός κόμματος». Η κυβέρνηση θεωρεί ότι το ΠΑΣΟΚ «κλώτσησε μια ευκαιρία» να παρουσιάσει θεσμική ψυχραιμία και αντ’ αυτού «επέλεξε διαδοχικές αναδιπλώσεις χωρίς καθαρό μήνυμα».
Η ευρύτερη εικόνα
Η υπόθεση αναμένεται να συνεχιστεί, κυρίως επειδή εντάσσεται σε μια περίοδο όπου όλα τα κόμματα προετοιμάζουν ήδη το έδαφος για το 2027. Η κυβέρνηση θεωρεί ότι τέτοιου είδους αστοχίες αποδυναμώνουν τη στρατηγική του ΠΑΣΟΚ, ενώ αντίθετα της επιτρέπουν να ενισχύσει το δικό της αφήγημα περί «σταθερότητας, σοβαρότητας και ευρωπαϊκής πυξίδας».
Όπως σχολίαζαν χθες στελέχη της κυβέρνησης, «η συζήτηση για τα θεσμικά ζητήματα είναι απολύτως θεμιτή. Αλλά όταν ο αρχηγός ενός κόμματος δίνει λάθος αφετηρία, τότε η δημόσια συζήτηση εκτροχιάζεται». Το αν η υπόθεση θα κλείσει άμεσα ή θα αποτελέσει νέο κύκλο πολιτικής αντιπαράθεσης μένει να φανεί τις επόμενες ημέρες, ωστόσο το Μέγαρο Μαξίμου δείχνει διατεθειμένο να διατηρήσει ψηλά το θέμα, επιμένοντας στο αρχικό μήνυμα:
«Αρκούσε μια συγγνώμη. Ποτέ δεν είναι αργά».
