Στις 2 Νοεμβρίου, υπεγράφη μια συμφωνία που χαρακτηρίστηκε από τον Ιρακινό Υπουργό Εξωτερικών, Φουάντ Χουσεΐν, ως «πρώτη του είδους της στην ιστορία των διμερών σχέσεων».
Αυτή η συμφωνία, που αφορά τη διαχείριση υδάτων μεταξύ Τουρκίας και Ιράκ, συνιστά ένα σημαντικό ιστορικό βήμα, καθώς το Ιράκ παραχωρεί τον μελλοντικό έλεγχο κρίσιμων υδάτινων πόρων σε άλλη χώρα.
Η συμφωνία, που ονομάζεται «Συμφωνία-Πλαίσιο για τον Χρηματοοικονομικό Μηχανισμό Έργων Συνεργασίας για το Νερό», υπογράφηκε κατά την επίσκεψη του Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, στη Βαγδάτη, όπου συναντήθηκε με τον ομόλογό του. Σκοπός της είναι να προσφέρει βιώσιμες λύσεις στην υδάτινη κρίση του Ιράκ, όπως δήλωσε ο Ιρακινός Πρωθυπουργός, Μοχάμεντ Σιγιά αλ-Σουντανί. Οι «βιώσιμες λύσεις» περιλαμβάνουν την αποδέσμευση νερού από την Τουρκία, η οποία έχει στρατηγικά αποθηκεύσει σημαντικές ποσότητες στα φράγματά της στον Τίγρη.
Αυτή η συμφωνία έρχεται σε μια περίοδο έντονης διαμάχης για τη διανομή των υδάτων, καθώς η Βαγδάτη κατηγορεί την Άγκυρα για περιορισμούς στη ροή νερού προς το Ιράκ, ενώ η Τουρκία αντεπιτίθεται υποστηρίζοντας ότι οι ιρακινές υποδομές είναι παρωχημένες και σπάταλες.
Τουρκική επιτυχία
Η Τουρκία, με αυτή τη συμφωνία, επιδιώκει να ενισχύσει την επιρροή της στην περιοχή, διασφαλίζοντας την παροχή νερού, ενώ παράλληλα θα επωφεληθεί οικονομικά από την κατασκευή υδρονομικών έργων στο Ιράκ, πληρωμένα από τα έσοδα του ιρακινού πετρελαίου. Σύμφωνα με πληροφορίες του Al-Monitor, οι πληρωμές από τις τουρκικές εισαγωγές πετρελαίου θα κατατίθενται σε ειδικό λογαριασμό για την υλοποίηση αυτών των έργων.
Η συμφωνία, ωστόσο, εγείρει σοβαρά ζητήματα κυριαρχίας για το Ιράκ, καθώς η πλήρης διαχείριση των υδάτινων υποδομών της χώρας θα περάσει στα χέρια των Τούρκων για πέντε χρόνια. Αυτό σημαίνει ότι η Τουρκία θα έχει έλεγχο όχι μόνο στις αποδεσμεύσεις νερού αλλά και στη διοίκηση των φραγμάτων και της διανομής του νερού, κάτι που προκαλεί έντονες ανησυχίες σχετικά με την εθνική ασφάλεια του Ιράκ.
Η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια κρίσιμη υδρολογική κατάσταση, με τον ΟΗΕ να την κατατάσσει ως μία από τις πιο ευάλωτες παγκοσμίως, λόγω των ακραίων κλιματικών συνθηκών και των μειωμένων βροχοπτώσεων. Η ξηρασία έχει πλήξει τα αποθέματα νερού, με το υπουργείο Υδάτων του Ιράκ να αναφέρει ότι οι διαθέσιμες ποσότητες είναι οι χαμηλότερες της τελευταίας 80ετίας.
Τι πήρε το Ιράκ
Η κατάσταση έχει γίνει ακόμη πιο περίπλοκη από τις πολιτικές των γειτονικών χωρών, κυρίως της Τουρκίας και του Ιράν, οι οποίες έχουν κατασκευάσει φράγματα που επηρεάζουν τη ροή των ποταμών Τίγρη και Ευφράτη. Το αποτέλεσμα είναι οι υποδομές υδάτων του Ιράκ να καταρρέουν, με εκατοντάδες χιλιάδες αγρότες να αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τις εστίες τους.
Η συμφωνία αυτή, αν και προσφέρει άμεσα οφέλη στο Ιράκ, όπως η αποδέσμευση ενός δισεκατομμυρίου κυβικών μέτρων νερού και η ελάφρυνση χρεών προς την Τουρκία, εγείρει σοβαρές αμφιβολίες σχετικά με την εθνική κυριαρχία. Το μέλλον της διαχείρισης των υδάτων στη χώρα θα κριθεί από τη δυνατότητα της Βαγδάτης να διατηρήσει τον έλεγχο σε ένα από τους πιο κρίσιμους πόρους της, ενώ η λαϊκή οργή για την έλλειψη νερού συνεχίζει να αυξάνεται.
