Η αντιπαράθεση για το Μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη πέρασε σε «επιχειρησιακή» φάση.
Μετά την ψήφιση της τροπολογίας και τις αιχμηρές δημόσιες τοποθετήσεις, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας (ΥΠΕΘΑ) ανακοίνωσε ότι αναθέτει την καθαριότητα του μνημείου σε ιδιώτη «για όσο χρόνο απαιτηθεί», προκειμένου να μην υπάρξει υποβάθμιση του ιερού χώρου μνήμης.
Είχε προηγηθεί σύσκεψη στο Πεντάγωνο του Νίκου Δένδια με τον Μιχάλη Χρυσοχοΐδη και τον Χάρη Δούκα, για τον συντονισμό αρμοδιοτήτων ανάμεσα σε Δήμο Αθηναίων, ΥΠΕΘΑ και Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη.
Η σύσκεψη στο Πεντάγωνο
Στόχος της συνάντησης ήταν να ξεκαθαριστεί το ποιος κάνει τι στο πεδίο: φροντίδα χώρου, καθαριότητα, αστυνόμευση και τελετουργικές αρμοδιότητες. Το ΥΠΕΘΑ υπογράμμισε ότι οι αποφάσεις εδράζονται στις κατά νόμο αρμοδιότητες και στη νέα τροπολογία που ψηφίστηκε, με το μήνυμα πως «ο σεβασμός στους νεκρούς των εθνικών αγώνων είναι συλλογικό καθήκον».
Η στάση Δούκα: «Καλή τους τύχη»
Μετά τη συνάντηση, ο δήμαρχος Αθηναίων πήρε σαφείς αποστάσεις: «Με βάση όσα είπε ο Πρωθυπουργός στη Βουλή και την ψηφισμένη τροπολογία, από σήμερα η ευθύνη της φροντίδας του μνημείου και του περιβάλλοντος χώρου ανήκει αποκλειστικά στην κυβέρνηση. Καλή τους τύχη», έγραψε, προκαλώντας νέο γύρο αντιδράσεων. Στη συνέχεια επανήλθε, επιμένοντας ότι «ο απαιτούμενος σεβασμός στο μνημείο ακόμη αναζητείται».
Η ανταπάντηση του ΥΠΕΘΑ
Το Υπουργείο απάντησε με σκληρή διατύπωση: «Αλίμονο αν η καθαριότητα ενέπιπτε στη συνταγματική αποστολή των Ενόπλων Δυνάμεων». Επικαλέστηκε ρητά το Άρθρο 102 του Συντάγματος, κατά το οποίο η καθαριότητα συνιστά τοπική υπόθεση και ανήκει αποκλειστικά στη Δημοτική Αρχή. Ωστόσο, «μετά τη δημόσια τοποθέτηση του Δημάρχου ότι η ευθύνη ανήκει αποκλειστικά στην κυβέρνηση», το ΥΠΕΘΑ δηλώνει πως δεν θα επιτρέψει υποβάθμιση του χώρου και προχωρά σε ανάθεση «για όσο απαιτηθεί».
Το νομικό και λειτουργικό σκέλος
Η κυβέρνηση, μέσω της τροπολογίας, θέλησε να διασφαλίσει ενιαίο πλαίσιο φροντίδας στο μνημείο – ιδίως ως προς την ευπρέπεια, την τελετουργική τάξη και την προστασία του χώρου. Από την άλλη, η καθημερινή καθαριότητα παραμένει, βάσει Συντάγματος, ευθύνη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Το ΥΠΕΘΑ ερμηνεύει ότι μπορεί να καλύψει επιχειρησιακά το κενό με τρίτο φορέα, ώστε να μην συντηρείται εκκρεμότητα σε ένα σημείο υψηλού συμβολισμού για το Έθνος.
Τι σημαίνει στην πράξη η ανάθεση σε ιδιώτη
– Άμεσος καθαρισμός και συντήρηση του περιβάλλοντος χώρου με συμβατικό χρονοδιάγραμμα.
– Συντονισμός με την ΕΛ.ΑΣ. για τη φύλαξη και την πρόληψη φθορών.
– Σαφές πρωτόκολλο για εκδηλώσεις, τελετές και καθημερινή εικόνα του μνημείου, με υπεύθυνο project manager.
– Μετρήσιμα κριτήρια ποιότητας (SLA) και δυνατότητα άμεσης αντικατάστασης αναδόχου αν δεν τηρούνται.
Το πολιτικό αποτύπωμα
Η κόντρα Δένδια – Δούκα ανέδειξε ένα θεσμικό κενό που γινόταν επικοινωνιακό πρόβλημα. Η επιλογή του ΥΠΕΘΑ να τρέξει λύση με ανάθεση σε ιδιώτη επιχειρεί να κλείσει το ζήτημα στο πεδίο. Ωστόσο, η κλιμάκωση των δηλώσεων -και κυρίως το «Καλή τους τύχη»- κρατά ανοικτή την πολιτική αντιπαράθεση για τα όρια ανάμεσα σε κυβέρνηση και Δήμο.
Επόμενο τεστ θα είναι η εφαρμογή: εάν η εικόνα του μνημείου βελτιωθεί άμεσα και διατηρήσιμα, η κυβέρνηση θα υποστηρίξει ότι επανέφερε την τάξη σε έναν χώρο εθνικής αξιοπρέπειας. Αν όχι, η συζήτηση για αρμοδιότητες και αποδόσεις θα επιστρέψει εντονότερη.
