Η Ελλάδα δίνει τις δικές της πρότασεις για να αναπτυχθεί μία ευρωπαϊκή «ασπίδα» αεράμυνας, ώστε να προστατευθούν τα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με την παρουσίαση του οδικού χάρτη για την Αμυντική Ετοιμότητα της Ένωσης μέχρι το 2030.
Το έγγραφο, θα συζητηθεί από τους ηγέτες των 27 στη Σύνοδο Κορυφής της επόμενης εβδομάδας, θα είναι αποτελέσει εφαλτήριο για τον προσδιορισμό στρατηγικών επενδύσεων με στόχο για την ανάπτυξη των συλλογικών αμυντικών δυνατοτήτων της ΕΕ, σε μία εποχή που ο ρωσικός αναθεωρητισμός και η αλλαγή των γεωπολιτικών προτεραιοτήτων των ΗΠΑ αναγκάζουν τη Γηραιά Ήπειρο να αναλάβει αυξημένη ευθύνη για την άμυνά της.
Η «ασπίδα» της Κομισιόν
Η Κομισιόν συμπεριλαμβάνει την ανάπτυξη μίας ευρωπαϊκής αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής «ασπίδας» (European Air Shield) στη λίστα των τεσσάρων εμβληματικών έργων για την αμυντική ετοιμότητα της Ευρώπης (European Readiness Flagships), περίπου 17 μήνες αφότου ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Πολωνός ομόλογός του Ντόναλντ Τουσκ κατέθεσαν ανάλογη πρόταση στις Βρυξέλλες, με κοινή επιστολή τους προς την Πρόεδρο της Κομισιόν.
Με βάση τις συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η «ασπίδα» θα πρέπει να είναι ικανή να αντιμετωπίσει «όλο το εύρος απειλών από αέρος» και να περιλαμβάνει τους απαραίτητους αισθητήρες για τον εντοπισμό κινδύνων. Με βάση το χρονοδιάγραμμα που προτείνει η Κομισιόν, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα πρέπει να υιοθετήσει την πρόταση για την ευρωπαϊκή αεράμυνα έως το τέλος του τρέχοντος έτος, και το έργο να αρχίσει το δεύτερο τρίμηνο του 2026.
Τα drones
Τον τελευταίο καιρό την Κομισιόν την απασχολεί και το έργο αντιμετώπισης μη επανδρωμένων συστημάτων (drones), το οποίο συνδυάζεται με το αίτημα για οριζόντια κάλυψη που έχει διατυπώσει επανειλημμένα ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Αυτό σημαίνει ότι το έργο δε θα καλύπτει μόνο κράτη μέλη που γειτνιάζουν με τη Ρωσία, όπως σχεδιαζόταν αρχικά, αλλά ολόκληρη την ΕΕ.
Η Επιτροπή σημειώνει στον οδικό χάρτη πως:
«Τα κράτη μέλη στα ανατολικά σύνορα αντιμετωπίζουν τη μεγαλύτερη άμεση απειλή από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία, τέτοια απειλή μπορεί να φτάσει σε κάθε κράτος μέλος, όπως αποδεικνύεται από πρόσφατα περιστατικά»
Ισότιμη αντιμετώπιση
Κατά τις πρόσφατες εργασίες στην πρωτεύουσα της Δανίας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, υπογράμμισε ότι η ενίσχυση των ανατολικών συνόρων της ΕΕ δεν μπορεί να είναι σε βάρος των νοτίων συνόρων, τα οποία επίσης δέχονται απειλές.
Ο κ. Μητσοτάκης είχε θέσει το ζήτημα της ισότιμης αντιμετώπισης των νότιων συνόρων και στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου, τονίζοντας την ανάγκη να υπάρξει συνολική στρατηγική ασφάλειας για την Ευρώπη, καθώς οι απειλές δεν περιορίζονται στα ανατολικά σύνορα, αλλά εκτείνονται στη Μεσόγειο και στη Μέση Ανατολή. Με την εισήγηση της Ελλάδας είχαν μάλιστα συνταχθεί ηγέτες κι άλλων χωρών του Νότου.
Ανεπτυγμένη αεράμυνα
Η Κομισιόν προσθέτει πως η πρωτοβουλία για την άμυνα κατά των μη επανδρωμένων συστημάτων (European Drone Defence Initiative) θα σχεδιαστεί με μία «προσέγγιση 360 μοιρών» και θα αποβλέπει στην ανάπτυξη ενός πολυεπίπεδου, τεχνολογικά προηγμένου συστήματος, που θα μπορεί να εντοπίσει drones, να παρακολουθήσει την πτήση τους και να τα εξουδετερώσει.
Το έγγραφο κινείται, επίσης, στην ίδια κατεύθυνση με σταθερές ελληνικές θέσεις υπέρ του καλύτερου και βαθύτερου συντονισμού μεταξύ κρατών μελών της ΕΕ για κοινές προμήθειες στρατιωτικού υλικού, που θα επιτρέψουν τη μείωση του κόστους αγορών και την καλύτερη διαλειτουργικότητα μεταξύ των εθνικών στρατευμάτων.
