Σημαντική επιβράδυνση σημείωσε ο πληθωρισμός τον Σεπτέμβριο, καθώς το γενικό επίπεδο τιμών αυξήθηκε κατά 1,9% έναντι 2,9% τον Αύγουστο, ωστόσο, στα περισσότερα από τα βασικά αγαθά και τις υπηρεσίες του μέσου νοικοκυριού καταγράφονται σοβαρές ανατιμήσεις.
του Λουκά Γεωργιάδη
Από την «ακτινογραφία» των στοιχείων της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής προκύπτει ότι οι τιμές σε μερικά βασικά τρόφιμα υποχώρησαν σημαντικά, αλλά σε άλλες περιπτώσεις καταγράφεται ράλι. Για παράδειγμα, η ευλογιά των αιγοπροβάτων έχει εκτοξεύσει τις τιμές των κρεάτων και των γαλακτοκομικών, η διεθνής τιμή του κακάο καλπάζει επηρεάζοντας τα είδη ζαχαροπλαστικής και σοκολατοποιίας, ενώ… μόνιμο χαρακτήρα έχουν αποκτήσει οι αυξήσεις στις τιμές των ενοικίων.
Με βάση την πορεία των τιμών σε επιμέρους ομάδες αγαθών και μεμονωμένα προϊόντα προκύπτουν τα εξής:
- Όσα νοικοκυριά ζουν στο ενοίκιο εξακολουθούν να βρίσκονται υπό διαρκή πίεση, καθώς τα μισθώματα αυξήθηκαν κατά μέσο όρο 9,9%, σε σχέση με τον αντίστοιχο περσινό μήνα.
- Οι τιμές στα κρέατα έχουν αυξηθεί κατά μέσο όρο 8,4%, στον καφέ 19,8% και στις σοκολάτες 22,2%. Με βάση αυτές τις μεταβολές είναι προφανές ότι επηρεάζεται η ζήτηση σε σουπερμάρκετ, καταστήματα εστίασης, ζαχαροπλαστεία και καφετερίες. Η ομάδα «Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά» επιβαρύνθηκε περαιτέρω και από τις αυξήσεις σε ψωμί, δημητριακά, νωπά ψάρια, γαλακτοκομικά προϊόντα και αυγά. Η πτώση του ελαιόλαδου κατά 37% καθώς και των λαχανικών φαίνεται ότι έχουν βοηθήσει ελάχιστα στην ανακούφιση των οικογενειακών προϋπολογισμών. Επιπλέον, η πτώση της τιμής του πετρελαίου θέρμανσης κατά 12,9% αποτελεί… δώρο άδωρο για τα νοικοκυριά, καθώς δεν γίνεται χρήση του αυτήν την περίοδο, ενώ η πτώση του φυσικού αερίου κατά 10% ευνοεί κάποιες μικρομεσαίες επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν το συγκεκριμένο αγαθό. Επιπλέον, σημαντική ανάσα παίρνουν τα νοικοκυριά από τη μείωση των τιμολογίων του ρεύματος, τα οποία όμως εξακολουθούν να τους «καίνε».
- Τα δίδακτρα σε όλες τις βαθμίδες σημείωσαν αύξηση κατά μέσο όρο 2,7%, ασκώντας μεγαλύτερη πίεση στα νοικοκυριά που έχουν παιδιά στο σχολείο.
- Η ομάδα «Ξενοδοχεία-Καφέ-Εστιατόρια» επιβαρύνθηκε λόγω των αυξήσεων στις τιμές του καφέ, του κακάο και των σοκολατοειδών, ενώ λόγω λήξης της τουριστι- κής σεζόν καταγράφηκε υποχώρηση των τιμών στα ξενοδοχεία και τα καταλύματα.
- Σημαντικές αυξήσεις καταγράφηκαν στα μη αλκοολούχα ποτά και τα τσιγάρα, τα οποία επηρεάζουν τουλάχιστον το 40% των ελληνικών νοικοκυριών.
- Οι τιμές στην ένδυση και υπόδηση αυξήθηκαν κατά μέσο όρο 5,2%, προσθέτοντας ένα ακόμη βάρος στις οικογένειες που έχουν κυρίως μικρά παιδιά.
- Σημαντικές είναι οι αυξήσεις και στα ασφάλιστρα υγείας (7%), ενώ όσοι έχουν την… πολυτέλεια να ταξιδεύουν αεροπορικώς είδαν τις τιμές των εισιτηρίων να αυξάνονται κατά 12,6% σε έναν χρόνο.
- Αυξήθηκαν σημαντικά οι τιμές των καινούργιων αυτοκινήτων, ενώ σε υψηλότερα επίπεδα κινήθηκαν ανταλλακτικά, αξεσουάρ, καύσιμα, λιπαντικά, συντήρηση και επισκευή εξοπλισμού. Ανάσα πήραν οι κάτοχοι ΙΧ, λόγω της μείωσης των τιμών στα ασφάλιστρα.
- Πτωτικά κινήθηκαν τον Σεπτέμβριο οι τιμές στα φαρμακευτικά και ιατρικά προϊόντα, αλλά και στους υπολογιστές και τον οπτικοακουστικό εξοπλισμό.
- Τέλος, συνεχή αύξηση παρουσιάζουν οι τιμές σε κομμωτήρια και καταστήματα προσωπικής φροντίδας.
Η πορεία του πληθωρισμού σε συνάρτηση με το μέγεθος της ανάπτυξης αναμένεται να καθορίσει και το ύψος των αυξήσεων που θα δοθούν στους μισθούς, στο πλαίσιο της εισοδηματικής πολιτικής του 2026.
Η σημαντική αποκλιμάκωση του τιμάριθμου τον Σεπτέμβριο διαμορφώνει τον μέσο όρο της περιόδου Οκτωβρίου 2024-Σεπτεμβρίου 2025, στο 2,5% και έτσι εκτιμάται ότι οι ονομαστικές αυξήσεις που θα δοθούν, θα κινηθούν στο 2,3%-2,4%.
