Σε σαφώς διαφορετική γραμμή από αυτή που ακολούθησε η Ελλάδα, η Πορτογαλία απαίτησε από τέσσερις πολίτες του που συμμετείχαν στη φλοτίλα προς τη Γάζα και συνελήφθησαν από τις ισραηλινές αρχές, να επιστρέψουν το ποσό που δαπανήθηκε για τον επαναπατρισμό τους.
του Χρήστου Μυτιλινιού
Σύμφωνα με ρεπορτάζ της εφημερίδας Correio da Manhã, το υπουργείο Εξωτερικών της Πορτογαλίας απέστειλε επίσημη ειδοποίηση στους Mariana Mortágua, Sofia Aparício, Miguel Duarte και Diogo Chaves, με την οποία τους ενημερώνει ότι το πλήρες κόστος της πτήσης επιστροφής πρέπει να καλυφθεί από τους ίδιους.
Το κράτος πλήρωσε προσωρινά, τώρα ζητά επιστροφή
Όπως διευκρίνισε το υπουργείο, η κάλυψη του κόστους από το Δημόσιο έγινε μόνο για πρακτικούς και λογιστικούς λόγους, καθώς δεν ήταν δυνατή η επικοινωνία με τους ακτιβιστές τη στιγμή της σύλληψής τους.
Μαζί με το σχετικό έγγραφο εστάλη και φόρμα επιστροφής του ποσού, την οποία οφείλει να συμπληρώσει και να αποστείλει ο καθένας ξεχωριστά. Η διαδικασία στηρίζεται στον πορτογαλικό προξενικό κανονισμό, που προβλέπει ρητά ότι ο πολίτης αναλαμβάνει τα έξοδα επαναπατρισμού του, εφόσον δεν υπάρχει λόγος ανωτέρας βίας ή κρατική εντολή για τη συμμετοχή του στο ταξίδι.
Οι τέσσερις ακτιβιστές επέστρεψαν στην Πορτογαλία την Κυριακή το βράδυ και, σύμφωνα με το δημοσίευμα, αιφνιδιάστηκαν όταν πληροφορήθηκαν ότι καλούνται να αποζημιώσουν το κράτος.
Στην Ελλάδα το κράτος πλήρωσε σιωπηλά
Η είδηση αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την ελληνική πρακτική. Στην περίπτωση των 27 Ελλήνων που συμμετείχαν στον στολίσκο “Global Sumud Flotilla”, το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών ναύλωσε ειδική πτήση για την επιστροφή τους, χωρίς να υπάρξει καμία δημόσια συζήτηση για το κόστος ή πιθανή αποζημίωση από τους ίδιους.
Μάλιστα, αρκετοί από τους συμμετέχοντες είχαν καταγράψει σε βίντεο και αναρτήσεις την «επικείμενη σύλληψή» τους ήδη από την αναχώρηση στην Αθήνα, μετατρέποντας την αποστολή σε ανοιχτό πολιτικοακτιβιστικό γεγονός.
Το εύλογο ερώτημα
Η στάση της Λισαβόνας δείχνει ξεκάθαρα ότι ένα κράτος μπορεί να διαχωρίζει την προστασία των πολιτών του από την οικονομική επιβάρυνση των επιλογών τους. Δεν αρνείται τον επαναπατρισμό, αλλά δεν χρηματοδοτεί τον ακτιβισμό.
Το ερώτημα που τίθεται πλέον, είναι εάν και η Ελλάδα θα μπορούσε να εφαρμόσει αντίστοιχους κανόνες ευθύνης, ώστε να μην επιβαρύνεται διαρκώς ο Έλληνας φορολογούμενος με το κόστος ταξιδιών ακτιβιστικής φύσης που καταλήγουν σε διπλωματικές και επιχειρησιακές κινητοποιήσεις.
