Γράφει ο
Εμμανουήλ Δ. Σταμάτης*
Το ανθρώπινο πόδι μπορεί να παρουσιάσει πολλά προβλήματα λόγω γενετικά καθορισμένων δομικών ανωμαλιών και παραμορφώσεων, σοβαρών τραυματισμών ή εκφυλιστικών ασθενειών με αποτέλεσμα πόνο, δυσλειτουργία, δυσχέρεια βάδισης και δυσκολία διατήρησης της ποιότητας της ζωής.
Εάν τα προβλήματα στο πόδι είναι αρκετά σοβαρά ώστε η συντηρητική θεραπεία να μην μπορεί να βοηθήσει, η επανορθωτική χειρουργική μπορεί να διορθώσει τα προβλήματα οριστικά.
Επανορθωτική χειρουργική ποδιού και ποδοκνημικής
Οι σύγχρονες εξελίξεις στην επανορθωτική χειρουργική ποδιού και ποδοκνημικής, όταν αυτή επιτελείται από ιατρούς με υψηλό βαθμό εξειδίκευσης στον τομέα αυτό, μπορεί να προσφέρουν σημαντικές βελτιώσεις στην εμφάνιση και τη λειτουργία του ποδιού μετά από μία σωστά σχεδιασμένη και εκτελεσμένη χειρουργική επέμβαση.
Η επανορθωτική χειρουργική αντιμετωπίζει προβλήματα στα οστά, στις αρθρώσεις, στους συνδέσμους, και στους τένοντες του ποδιού.
Το φάσμα των παθήσεων που αντιμετωπίζεται χειρουργικά περιλαμβάνει:
- σοβαρά κατάγματα του ποδιού και της ποδοκνημικής.
- τραυματισμούς και ανεπάρκεια συνδέσμων.
- σοβαρή μετατραυματική ή ιδιοπαθή αρθρίτιδα.
- πόνο και παραμορφώσεις από αυτοάνοσα νοσήματα πχ. Ρευματοειδής αρθρίτιδα, παραλυτικές παραμορφώσεις από πολυνευροπάθεια ή άλλα νευρολογικά νοσήματα, παραμορφώσεις πλατυποδίας, παθολογικές καταστάσεις από φλεγμονές, όγκους, επιπλοκές από σακχαρώδη διαβήτη πχ νευροαρθροπάθεια Charcot, κτλ.
Με τις σύγχρονες επεμβάσεις αποκατάστασης ο χειρουργός μπορεί να:
- Εκτελεί οστεοτομίες, δηλαδή «κόψιμο» και μετατόπιση των οστών του ποδιού με σκοπό την αποκατάσταση της ανατομίας και διόρθωσης παραμορφώσεων. Για παράδειγμα η συντριπτική πλειοψηφία των παραμορφώσεων του προσθίου ποδός και ειδικά του μεγάλου δακτύλου πχ βλαισός μέγας δάκτυλος (κότσι), οι παραμορφώσεις των μικρών δακτύλων, η μεταταρσαλγία δηλαδή η παρουσία πόνου κάτω από το πρόσθιο μέρος του ποδιού αντιμετωπίζονται με διορθωτικές οστεοτομίες.
- Επιμηκύνει, επανορθώνει ή μεταφέρει τένοντες από ένα σημείο του ποδιού σε ένα άλλο για διόρθωση παραλυτικών καταστάσεων όπως πχ. η ιπποποδία (dropfoot) και οι εκφυλιστικές καταστάσεις και ρήξεις των τενόντων.
- Αρθροδένει βαρειά κατεστραμμένες και παραμορφωμένες αρθρώσεις με σκοπό την προσφορά ενός ανώδυνου, και με σωστή στατική πόδι στον ασθενή.
- Επανορθώνει ή αντικαθιστά κατεστραμμένους συνδέσμους πχ. ασταθείς αρθρώσεις μετά από πολλά διαστρέμματα.
- Διαγιγνώσκει και να επιδιορθώνει ενδαρθρικές βλάβες, με την χρήση μικρών οπτικών ινών πχ. οστεοχόνδρινες βλάβες του αστραγάλου.
- Αποκαθιστά τα απαιτητικά κατάγματα του αστραγάλου, της πτέρνης, και του μέσου ποδός (Lisfranc).
Πολύ συχνά οι παραπάνω τεχνικές μπορεί να χρησιμοποιηθούν συνδυαστικά σε πιο πολύπλοκες επεμβάσεις.
Είναι γεγονός ότι η παθολογία του ποδιού και της ποδοκνημικής είναι εξαιρετικά εκτεταμένη και πολύπλοκη σε σχέση με άλλες ανατομικές περιοχές του σώματος (γόνατο, ισχίο, ώμος), και γι’ αυτό υπάρχει πολύ μεγάλος αριθμών χειρουργικών επεμβάσεων που πραγματοποιούνται στην περιοχή. Εύλογη λοιπόν η ανάγκη υπερεξειδίκευσης σε υψηλό βαθμό και η εξοικείωση με αυτές τις τεχνικές. Είναι επίσης προφανές ότι αυτού του είδους η απαιτητική χειρουργική δεν μπορεί και δεν πρέπει να πραγματοποιείται από τον ορθοπαιδικό που δεν έχει την κατάλληλη εκπαίδευση.
Στην Ευρώπη η επανορθωτική χειρουργική του ποδιού κάνει προοδευτικά βήματα την τελευταία 20ετία με επίκεντρο την Γαλλία, την Μεγάλη Βρετανία και την Γερμανία. Στης ΗΠΑ η ώθηση και η εξέλιξη αυτής της χειρουργικής είναι σε πολύ υψηλότερο επίπεδο και οι Χειρουργοί Ποδιού και Ποδοκνημικής είναι στο υψηλότερο επίπεδο ζήτησης μαζί με τους χειρουργούς Σπονδυλικής Στήλης.
Ο κατάλληλα εκπαιδευμένος χειρουργός εξατομικεύει κάθε επανορθωτική χειρουργική επέμβαση ποδιού και ποδοκνημικής και οι χρόνοι χειρουργικής επέμβασης και αποκατάστασης μπορεί να διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με τις διαδικασίες και τις τεχνικές. Πολλές επανορθωτικές επεμβάσεις μπορεί να είναι ελάχιστα επεμβατικές, και να έχουν μικρότερες περιόδους ανάρρωσης.
Συμπερασματικά
Όταν τα προβλήματα του ποδιού σας δεν βελτιώνονται και αντιμετωπίζετε μόνιμη δυσλειτουργία, η επανορθωτική χειρουργική είναι συχνά η λύση που χρειάζεστε. Επικοινωνήστε -μετά από ενδελεχή αναζήτηση- με ένα χειρουργό Ποδιού και Ποδοκνημικής προκειμένου να αξιολογήσει το πρόβλημα και να σας προτείνει το απαραίτητο θεραπευτικό πλάνο.
Διαβάστε περισσότερα άρθρα για θέματα που αφορούν την υγείας σας, εδώ
*Ο Εμμανουήλ Δ. Σταμάτης, MD, FHCOS, FACS, PhD είναι Χειρουργός ποδιού και ποδοκνημικής
Foot and Ankle Fellowship Union Memorial Hospital & Mercy Medical Center Baltimore, Maryland, USA Διευθυντής Κλινικής Επανορθωτικής Χειρουργικής Ποδιού και Ποδοκνημικής Ιατρικό Π. Φαλήρου
