«Θα επιστρέψουν τα χρήματα μέχρι το τελευταίο ευρώ»
«Όσα κυκλώματα εξαπάτησαν το κράτος, θα λογοδοτήσουν και θα επιστρέψουν τα χρήματα μέχρι το τελευταίο ευρώ», δηλώνει ο υφυπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Στέφανος Γκίκας σχετικά με την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, ενώ τονίζει πως η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να αντιμετωπίσει τις διαχρονικές παθογένειες. Σε μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξή του στο «Π», μας μιλάει για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και την παγκόσμια ανησυχία που έχουν προκαλέσει, για τις τιμές των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων αλλά και για την προσπάθεια σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ώστε να αναγνωριστεί θεσμικά η νησιωτικότητα.
Με δεδομένες τις πρόσφατες καταγγελίες για κακοδιαχείριση στον ΟΠΕΚΕΠΕ και τις παραιτήσεις που ακολούθησαν, πώς σκοπεύει η κυβέρνηση να αποκαταστήσει την αξιοπιστία του Οργανισμού;
Η αλήθεια είναι ότι η «υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ» έπρεπε να είχε αντιμετωπιστεί νωρίτερα. Όμως, έστω και τώρα, με απόφαση του πρωθυπουργού, ο Οργανισμός έχει ήδη τεθεί υπό την εποπτεία της ΑΑΔΕ, γεγονός που αποδεικνύει έμπρακτα τη βούληση της κυβέρνησης να ενισχύσει τη διαφάνεια και να αντιμετωπίσει διαχρονικές παθογένειες. Τώρα, όσοι καταχράστηκαν δημόσιους πόρους, όσα κυκλώματα εξαπάτησαν το κράτος, θα λογοδοτήσουν και θα επιστρέψουν τα χρήματα μέχρι το τελευταίο ευρώ. Σε αυτό θα βοηθήσει η σύσταση της Ειδικής Ομάδας Ελέγχου, που θα αποτελείται από εκπροσώπους της Οικονομικής Αστυνομίας και της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων. Περιμένουμε όλοι τις αποφάσεις της Δικαιοσύνης, ώστε να χυθεί άπλετο φως στην υπόθεση και να αποδοθούν ευθύνες.
Οι τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή έχουν προκαλέσει παγκόσμια ανησυχία. Η Ελλάδα, ως ναυτική χώρα, πώς και πόσο θα επηρεαστεί από αυτές τις εξελίξεις; Υπάρχει κάποια πρόβλεψη για τα ελληνόκτητα πλοία που βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή των Στενών του Ορμούζ;
Ο τομέας που πλήττεται περισσότερο από τις γεωπολιτικές αναταράξεις είναι αναμφίβολα η ναυτιλία, και η Ελλάδα -με τον μεγαλύτερο εμπορικό στόλο στον κόσμο- δεν μπορεί παρά να επηρεάζεται άμεσα από τις εξελίξεις. Ως εκ τούτου, κάθε διατάραξη της ομαλότητας στην περιοχή έχει άμεσο κόστος στην εφοδιαστική αλυσίδα, στα ναύλα, στα ασφάλιστρα, στην επάρκεια αγαθών και στην ενεργειακή ασφάλεια. Ιδίως στα Στενά του Ορμούζ -μία από τις πλέον κρίσιμες θαλάσσιες αρτηρίες για το εμπόριο ενέργειας-, το κόστος ασφάλισης για τα πλοία που πλέουν στην περιοχή έχει αυξηθεί πάνω από 70%, από την έναρξη της πολεμικής σύγκρουσης.
Όσον αφορά τα ελληνόκτητα πλοία που πλέουν στην περιοχή -περίπου στα 180- το υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, με απόλυτη προτεραιότητα την ασφάλεια των πλοίων και των πληρωμάτων τους. Αν και η κατάσταση αποκλιμακώνεται, βρισκόμαστε σε συνεχή επικοινωνία με τους θεσμικούς μας εταίρους στον ναυτιλιακό τομέα, ενώ, μέσω του Θαλάμου Επιχειρήσεων εκδίδονται -αν απαιτηθεί- προειδοποιητικές οδηγίες και ενημερώσεις για την αποφυγή κινδύνων.
Θεωρείτε πιθανό ο Ταγίπ Ερντογάν να εκμεταλλευτεί τη διεθνή αναταραχή, για να πλήξει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας;
Η Ελλάδα κινείται με σταθερά και αποφασιστικά βήματα, τόσο στο διπλωματικό όσο και στο θεσμικό επίπεδο. Θέσαμε, μεταξύ άλλων, ως όρο την απόσυρση του «casus belli», μιας απειλής πολέμου που δεν συνάδει με τις ευρωπαϊκές αρχές και αξίες, ώστε να μπορεί η Τουρκία ως τρίτη χώρα να ενταχθεί σε χρηματοδοτικά εργαλεία της Κοινής Ευρωπαϊκής Άμυνας. Παράλληλα, δημοσιεύσαμε τους χάρτες του Εθνικού Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού, κατοχυρώνοντας και σε ευρωπαϊκό επίπεδο τα δυνητικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
Σε επίπεδο ενεργειακής στρατηγικής, δώσαμε τη δυνατότητα στη Chevron να διερευνήσει την ύπαρξη κοιτασμάτων φυσικού αερίου νοτίως της Κρήτης, αξιοποιώντας εν τοις πράγμασι και στο πεδίο τα εθνικά κυριαρχικά μας δικαιώματα. Το πρόσφατο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναβεβαίωσε στα συμπεράσματά του ότι το λεγόμενο τούρκο-λιβυκό μνημόνιο είναι άκυρο, παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα.
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση της Ανατολικής Λιβύης αποδέχεται τη συμφωνία της κυβέρνησης της Δυτικής Λιβύης με την Τουρκία για τον καθορισμό θαλάσσιων ζωνών και δηλώνει πως «διατηρεί το δικαίωμα σκληρής απάντησης σε κάθε αμφισβήτηση της κυριαρχίας της». Η Ελλάδα παρακολουθεί με προσοχή τις εξελίξεις, ασκεί τα δικαιώματά της βάσει του Διεθνούς Δικαίου και των σχέσεων καλής γειτονίας, εξαντλεί κάθε περιθώριο διπλωματίας, αλλά είναι έτοιμη για όλα τα σενάρια…
Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει νέο μεταναστευτικό κύμα. Πώς θα κινηθείτε;
Πράγματι, οι μεταναστευτικές ροές από τη Β. Αφρική και κυρίως από την Ανατολική Λιβύη παρουσιάζουν σημαντική αύξηση το 2025. Το α’ εξάμηνο φέτος, έχουμε αύξηση των ροών κατά 260% σε σχέση με το α’ εξάμηνο του 2024. Αντίθετα στο Αιγαίο, το α΄ εξάμηνο είχαμε μείωση των ροών κατά 40%. Δυστυχώς, πίσω από αυτή την πραγματικότητα κρύβονται οργανωμένα κυκλώματα αδίστακτων διακινητών, που εκμεταλλεύονται τον ανθρώπινο πόνο, εισπράττοντας τεράστια ποσά προκειμένου να τους μεταφέρουν μέσα σε «σαπιοκάραβα», απαξιώνοντας πλήρως την ανθρώπινη ζωή.
Είναι αναγκαίο να διαμηνυθεί ξεκάθαρα ότι τα ελληνικά σύνορα αποτελούν και εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία πρέπει να προστατεύονται με αποφασιστικότητα. Σε αυτό το πλαίσιο, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης πολύ σωστά αποφάσισε την αποστολή πλοίων του Πολεμικού μας Ναυτικού έξω από τα λιβυκά χωρικά ύδατα, με στόχο να εντοπίζουν ύποπτα σκάφη που επιχειρούν να αποπλεύσουν από τις λιβυκές ακτές και να ειδοποιούν άμεσα τις αρμόδιες Αρχές της Λιβύης, ώστε αυτές να παρεμβαίνουν έγκαιρα, αποτρέποντας την έξοδο των σκαφών από τα χωρικά τους ύδατα.
Ωστόσο, το ζήτημα είναι αν και σε ποιον βαθμό θα ανταποκριθούν και θα συνεργαστούν οι λιβυκές Αρχές. Γι’ αυτόν τον λόγο, ο Επίτροπος Μετανάστευσης της ΕΕ μαζί με τους υπουργούς Μετανάστευσης της Ελλάδας, της Ιταλίας και της Μάλτας θα επισκεφτούν τη Λιβύη, για να διαχειριστούν το ζήτημα. Η εμπλοκή της Ευρώπης αποτελεί επιτυχία της χώρας μας, αφού προκλήθηκε κατόπιν της εισήγησης του Έλληνα πρωθυπουργού στη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Παρά το γεγονός πως υπήρξαν κάποιες παρεμβάσεις για τη συγκράτηση των τιμών των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων, ωστόσο οι τιμές ακόμα παραμένουν σχεδόν απαγορευτικές. Υπάρχουν σκέψεις για περαιτέρω μείωση;
Καταρχάς, να υπενθυμίσω πως η ακτοπλοΐα λειτουργεί στο πλαίσιο μιας ελεύθερης αγοράς. Αυτό σημαίνει ότι το υπουργείο Ναυτιλίας δεν έχει τη δυνατότητα να επιβάλει πλαφόν στις τιμές των εισιτηρίων. Παρ’ όλα αυτά, καταφέραμε να διατηρήσουμε τις τιμές στα επίπεδα των τελευταίων δύο ετών, με τη νομοθετική παρέμβαση του αρμόδιου υπουργού Βασίλη Κικίλια, σχετικά με τη μείωση των λιμενικών τελών κατά 50%. Δεν μπορούμε επίσης να παραβλέψουμε τις γεωπολιτικές αναταραχές και την αβεβαιότητα που προκαλούν ως προς την πορεία των τιμών στην Ενέργεια. Σε κάθε περίπτωση, η στρατηγική μας εστιάζει στη δημιουργία συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού στην αγορά, ώστε οι ίδιοι οι μηχανισμοί της να λειτουργούν προς όφελος του επιβάτη. Θεωρώ πως το έχουμε πετύχει με τα μεγάλα πακέτα προσφορών που έχουν ανακοινωθεί για τη μέση ελληνική οικογένεια.
Είναι γεγονός ότι η κλιματική κρίση έχει δημιουργήσει πολύ πιεστικές συνθήκες όσον αφορά τη λειψυδρία. Τι πρωτοβουλίες έχει αναλάβει το υπουργείο σας για την αντιμετώπιση του ζητήματος στα νησιά;
Το Ειδικό Σχέδιο Δράσης του υπουργείου Ναυτιλίας κινείται στην κατεύθυνση δημιουργίας και εφαρμογής ενός εθνικού σχεδιασμού εκτίμησης, αξιοποίησης και διαχείρισης των υδάτινων πόρων. Η Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής (ΓΓΑΙΝΠ), σε συνεργασία με το υπ. Περιβάλλοντος, χρηματοδοτεί και υλοποιεί πάνω από 350 έργα, ενεργοποιώντας το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων που έχει στη διάθεσή της.
Πέραν όμως από τη χρηματοδότηση και την τεχνική υποστήριξη έργων υποδομών, η Γενική Γραμματεία εστιάζει στον προγραμματισμό διαχείρισης των υδάτων, σε συνεργασία με ΑΕΙ όπως το Χαροκόπειο, το Δημοκρίτειο, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, κ.ά., για την καταγραφή των υδατικών αναγκών των νησιωτικών περιοχών και την έγκαιρη υλοποίηση δράσεων για την κάλυψη επαρκούς ποσότητας νερού. Σε αυτήν τη προσπάθεια πορευόμαστε μαζί με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, τα Νησιωτικά Επιμελητήρια και τους φορείς των νησιών μας.
Ειδικότερα, η Κέρκυρα αναμένεται να υποδεχθεί και φέτος χιλιάδες τουρίστες. Πώς αντιμετωπίζεται στο νησί το ζήτημα της λειψυδρίας;
Η Κέρκυρα, ως ένας από τους κορυφαίους τουριστικούς προορισμούς της χώρας, καλείται κάθε χρόνο να ανταποκριθεί σε αυξημένες ανάγκες σε νερό, ειδικά κατά τη θερινή περίοδο. Πρόσφατα εγκρίναμε χρηματοδοτήσεις ύψους 3,5 εκατ. ευρώ, μέσω της ΓΓΑΙΝΠ και της Γενικής Γραμματείας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων του υπουργείου Περιβάλλοντος, για την ΠΕ Κέρκυρας. Ενώ, ένα ακόμα κρίσιμο και ώριμο έργο, η Μονάδα Αποσκλήρυνσης και Αφαλάτωσης Χρυσηίδας, προχωρά με ανάληψη υλοποίησης από την Περιφέρεια Ιονίων Νήσων, διασφαλισμένη χρηματοδότηση από το υπουργείο Περιβάλλοντος, το υπουργείο Οικονομικών και την Περιφέρεια Ιονίων Νήσων, καθώς και τεχνική ωρίμανση. Πρόκειται για κρίσιμες επενδύσεις που ενισχύουν την υδατική ασφάλεια του νομού, εξασφαλίζοντας επάρκεια για τους κατοίκους και ποιοτικές υπηρεσίες για τους επισκέπτες.
Μιλήσατε την περασμένη Τετάρτη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, για την ανθεκτικότητα και τη συνδεσιμότητα των νησιών. Ποια είναι τα βασικά αιτήματα της Ελλάδας προς την ΕΕ στο κρίσιμο αυτό ζήτημα;
Πράγματι είχα την ευκαιρία να τοποθετηθώ για κρίσιμα ζητήματα που αφορούν τις νησιωτικές περιοχές. Μεταξύ αυτών, η διεκδίκηση εφαρμογής της «προγραμματικής ρήτρας νησιωτικότητας» και η θέσπιση μηχανισμών για καλύτερη νομοθέτηση, καλύτερη χρηματοδότηση και καλύτερη γνώση για τα νησιά μας.
Ζήτησα να δοθεί η δυνατότητα για «ζωτικό» προγραμματικό χώρο για τα νησιά, στο πλαίσιο των Διαρθρωτικών Ταμείων της ΕΕ, εντός του πλαισίου των προβλέψεων της Συνθήκης της Λισαβόνας του 2007 και της Χωρικής Διάστασης της Πολιτικής Συνοχής. Η ελληνική κυβέρνηση εργάζεται συστηματικά προς αυτήν την κατεύθυνση και, ειδικότερα, το υπουργείο Ναυτιλίας διά της ΓΓΑΙΝΠ ενισχύει τη διεθνή του παρουσία και αναπτύσσει συνεργασίες, ώστε να αναγνωριστεί από την ΕΕ η ανάγκη μιας συνεκτικής στρατηγικής για τα νησιά της ΕΕ. Με άλλα λόγια, διεκδικούμε τη θεσμική αναγνώριση της νησιωτικότητας ως διακριτού και οριζόντιου πεδίου ευρωπαϊκής πολιτικής.
