Με αφορμή την εθνική επέτειο, ο ελληνικός κινηματογράφος στρέφει το βλέμμα του στις μεγάλες παραγωγές που επιχείρησαν να ζωντανέψουν το έπος του 1821 στη μεγάλη οθόνη.
Κορυφαίοι Έλληνες ηθοποιοί, που σφράγισαν με την ερμηνεία τους την ιστορία της τέχνης στη χώρα μας, ανέλαβαν το βαρύ φορτίο να ενσαρκώσουν τους εμβληματικούς ήρωες της Επανάστασης.
Από την επιβλητική παρουσία της Ειρήνης Παππά και το πάθος της Τζένης Καρέζη, μέχρι τον ορμητικό Δημήτρη Παπαμιχαήλ και τον στιβαρό Πέτρο Φυσσούν, οι μεγάλοι πρωταγωνιστές ταυτίστηκαν με τις μορφές του Αγώνα, δανείζοντας τη φωνή και το ανάστημά τους σε σημαντικά ιστορικά πρόσωπα.
Μπουμπουλίνα (1959)
Μία από τις πλέον αξιοπρεπείς ιστορικές παραγωγές, με την Ειρήνη Παππά να προσδίδει διεθνή αέρα και αρχαιοελληνική τραγικότητα στην ηρωίδα των Σπετσών.
Η ταινία παρακολουθεί τη ζωή της Λασκαρίνας από τα νεανικά της χρόνια μέχρι τη θυσία της για τον Αγώνα. Ο Διονύσης Παπαγιαννόπουλος δίνει μια εξαιρετική ερμηνεία στον ρόλο του Τούρκου αξιωματούχου, ενώ το καστ συμπληρώνουν οι Ανδρέας Μπάρκουλης και Χριστόφορος Νέζερ, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα που ισορροπεί ανάμεσα στο ιστορικό δράμα και την επική περιπέτεια.
Η Λίμνη των Στεναγμών (1959)
Η ταινία μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη το δράμα της Κυρά-Φροσύνης, εστιάζοντας στον απαγορευμένο έρωτά της με τον Μουχτάρ Πασά, γιο του Αλή Πασά.
Η Ειρήνη Παππά ενσαρκώνει την τραγική καλλονή των Ιωαννίνων, ενώ ο Ανδρέας Μπάρκουλης υποδύεται τον ευαίσθητο Μουχτάρ.
Παρά τις μελοδραματικές πινελιές, η ταινία ξεχωρίζει για την ερμηνεία του Τζαβαλά Καρούσου στον ρόλο του Αλή Πασά, ο οποίος παρουσιάζεται ως ένας ισχυρός αλλά και σκοτεινός ηγεμόνας, παγιδευμένος ανάμεσα στην εξουσία και τα πάθη του.
Σαράντα Παλικάρια (1961)
Η παραγωγή αυτή επιχειρεί να αναπαραστήσει τη ζωή και τη δράση των κλεφτών στα ελληνικά βουνά λίγο πριν το ξέσπασμα της Επανάστασης.
Το σενάριο ακολουθεί έναν νεαρό τσοπάνο που εντάσσεται στο σώμα του καπετάν Κίτσου για να πολεμήσει τον ζυγό. Παρά τη συμμετοχή σπουδαίων ηθοποιών όπως ο Κώστας Καζάκος, ο Ανδρέας Ντούζος και ο Κώστας Ρηγόπουλος, η ταινία εστιάζει περισσότερο στη λαογραφική πλευρά και τη γραφικότητα των χαρακτήρων, παραμένοντας μια πιο απλοϊκή κινηματογραφική προσέγγιση του ηρωισμού.
Παπαφλέσσας (1971)
Πρόκειται για την ακριβότερη και πιο πολυπληθή παραγωγή του ελληνικού κινηματογράφου για το ’21, με χιλιάδες κομπάρσους και δαπανηρά σκηνικά. Ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ δίνει μια πληθωρική, ορμητική ερμηνεία στον ρόλο του Γρηγορίου Δικαίου, αποδίδοντας την εκρηκτική προσωπικότητα του «μπουρλοτιέρη των ψυχών».
Η ταινία καλύπτει τη δράση του από τη Φιλική Εταιρεία μέχρι την ηρωική θυσία στο Μανιάκι. Ιστορική παραμένει η ενσάρκωση του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη από τον Δημήτρη Ιωακειμίδη, ο οποίος θεωρείται ο ιδανικός «Γέρος του Μοριά» της μεγάλης οθόνης.
Μαντώ Μαυρογένους (1971)
Η ταινία επικεντρώνεται στην προσωπικότητα και την τεράστια οικονομική και στρατιωτική προσφορά της Μαντώς Μαυρογένους. Η Τζένη Καρέζη προσφέρει μια δυναμική ερμηνεία, αναδεικνύοντας τη γυναίκα που θυσίασε την περιουσία της για την πατρίδα, ενώ ο Πέτρος Φυσσούν υποδύεται τον Δημήτριο Υψηλάντη.
Το έργο δεν μένει μόνο στο πεδίο των μαχών, αλλά αναδεικνύει τις πολιτικές ίντριγκες και τον διχασμό των Ελλήνων, με τον Σταύρο Ξενίδη να ενσαρκώνει τον πανούργο Ιωάννη Κωλέττη.
Σουλιώτες (1972)
Βασισμένη στο μυθιστόρημα του Μιχάλη Περάνθη, η ταινία ζωντανεύει την ηρωική και μαρτυρική ιστορία του Σουλίου και την αντίσταση απέναντι στον Αλή Πασά.
Πρωταγωνιστούν ο Χρήστος Πολίτης ως Φώτος Τζαβέλας και η Κάτια Δανδουλάκη, πλαισιωμένοι από τους Γιάννη Κατράνη και Αλέκα Κατσέλη. Η παραγωγή εστιάζει στις αξίες της τιμής και της αυτοθυσίας, κορυφώνοντας το δράμα με την αναπαράσταση της ανατίναξης στο Κούγκι από τον καλόγερο Σαμουήλ.
