Πακέτο όρων για τον τερματισμό της σύγκρουσης με την Ιράν φέρεται να έχει καταθέσει η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με δημοσιεύματα διεθνών μέσων και το ισραηλινό Channel 12.
Το σχέδιο προβλέπει αρχικά εκεχειρία διάρκειας ενός μήνα, κατά την οποία οι δύο πλευρές θα διαπραγματευτούν μια συνολική συμφωνία, βασισμένη σε 15 σημεία.
Εκεχειρία και ανησυχία στο Ισραήλ
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, στενοί συνεργάτες του Τραμπ, όπως ο Τζάρεντ Κούσνερ και ο Στιβ Γουίτκοφ, έχουν διαμορφώσει το πλαίσιο των διαπραγματεύσεων.
Ωστόσο, στο Ισραήλ εκφράζονται ανησυχίες ότι επιδιώκεται μια γρήγορη «συμφωνία-πλαίσιο», χωρίς την πλήρη εφαρμογή όλων των όρων πριν τον τερματισμό των εχθροπραξιών.
Τα 14 σημεία της πρότασης των ΗΠΑ προς το Ιράν
Τα 11 απαιτούμενα από την Τεχεράνη
- Το Ιράν πρέπει να διαλύσει τις υφιστάμενες πυρηνικές του δυνατότητες.
- Το Ιράν πρέπει να δεσμευτεί ότι δεν θα επιδιώξει ποτέ την απόκτηση πυρηνικών όπλων.
- Δεν θα επιτρέπεται εμπλουτισμός ουρανίου σε ιρανικό έδαφος.
- Το Ιράν πρέπει να παραδώσει το απόθεμα περίπου 450 κιλών ουρανίου εμπλουτισμένου κατά 60% στον Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας στο προσεχές διάστημα, βάσει χρονοδιαγράμματος που θα συμφωνηθεί.
- Οι πυρηνικές εγκαταστάσεις σε Νατάνζ, Ισφαχάν και Φορντό πρέπει να διαλυθούν.
- Η IAEA, ο πυρηνικός εποπτικός οργανισμός του ΟΗΕ, πρέπει να αποκτήσει πλήρη πρόσβαση, διαφάνεια και δυνατότητα εποπτείας εντός του Ιράν.
- Το Ιράν πρέπει να εγκαταλείψει το περιφερειακό «μοντέλο πληρεξουσίων δυνάμεων».
- Το Ιράν πρέπει να σταματήσει τη χρηματοδότηση, καθοδήγηση και εξοπλισμό των περιφερειακών συμμάχων του.
- Τα Στενά του Ορμούζ πρέπει να παραμείνουν ανοιχτά και να λειτουργούν ως ελεύθερος θαλάσσιος διάδρομος.
- Το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν πρέπει να περιοριστεί τόσο ως προς το βεληνεκές όσο και ως προς τον αριθμό πυραύλων, με συγκεκριμένα όρια να καθοριστούν σε επόμενο στάδιο.
- Οποιαδήποτε μελλοντική χρήση πυραύλων θα επιτρέπεται αποκλειστικά για σκοπούς αυτοάμυνας.
Τα τρία ανταλλάγματα προς την Τεχεράνη
- Το Ιράν θα λάβει πλήρη άρση των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί από τη διεθνή κοινότητα.
- Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα βοηθήσουν το Ιράν στην ανάπτυξη του πολιτικού πυρηνικού του προγράμματος, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στον πυρηνικό σταθμό της Μπουσέρ.
- Ο λεγόμενος μηχανισμός «snapback», που επιτρέπει την αυτόματη επαναφορά κυρώσεων σε περίπτωση μη συμμόρφωσης του Ιράν, θα καταργηθεί.
Κρίσιμες ισορροπίες
Το ενδεχόμενο μιας ταχείας συμφωνίας προκαλεί έντονο προβληματισμό σε πολιτικό και στρατιωτικό επίπεδο, κυρίως στο Ισραήλ, όπου εκφράζονται φόβοι ότι μια «γενική συμφωνία» μπορεί να αφήσει ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα.
Οι εξελίξεις αναμένεται να είναι καθοριστικές για τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής.
