Με μια κίνηση-ματ που θα συζητηθεί, το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου ανακοίνωσε την παράσταση που «κλειδώνει» το φετινό πρόγραμμα του Αρχαίου Θεάτρου. Στις 10 και 11 Ιουλίου, οι «Βάκχες» του Ευριπίδη έρχονται να ταράξουν τα νερά της μεγάλης πολιτιστικής διοργάνωσης.
Πρόκειται για μια διεθνή συνεργασία υψηλών προδιαγραφών ανάμεσα στο Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου και το Εθνικό Θέατρο Βουλγαρίας «Ιβάν Βάζοφ», με τη συμμετοχή του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, που φέρνει μια φρέσκια, πολυπολιτισμική ματιά στο εμβληματικό κείμενο.
Τη σκηνοθεσία υπογράφει ο διεθνούς φήμης Γιάβορ Γκάρντεφ, ο οποίος επιστρατεύει έναν μεικτό θίασο Ελλήνων και Βούλγαρων ηθοποιών.
Τον θεό Διόνυσο ενσαρκώνει ο Λεονίντ Γιόβτσεφ, ένας από τους πιο χαρισματικούς και τολμηρούς πρωταγωνιστές της γενιάς του, με καθηλωτικές ερμηνείες, γνωστός ως το ‘enfant terrible’ του βουλγαρικού θεάτρου, ενώ την Αγαύη ερμηνεύει η Λουκία Μιχαλοπούλου.
Ωστόσο, το στοιχείο που εκτοξεύει το ενδιαφέρον στα ύψη είναι η παρουσία των Tiger Lillies στην ορχήστρα του αρχαίου θεάτρου.
Το ανατρεπτικό συγκρότημα, γνωστό για τον σκοτεινό και ιδιαίτερο ήχο του, αναμένεται να δώσει μια απόκοσμη και τελετουργική διάσταση στην τραγωδία, μετατρέποντας την παράσταση σε ένα από τα πιο πολυαναμενόμενα καλλιτεχνικά γεγονότα του καλοκαιριού.
Στις Βάκχες του Γκάρντεφ τίθεται ένα καίριο ερώτημα σχετικά με την ανοχή της κοινωνίας στην αποσταθεροποίηση.
Πώς μεταβολίζεται στον συλλογικό οργανισμό το συμβάν –διανοητικά, ψυχικά, πολιτικά– πριν μετατραπεί σε τραύμα; Το έργο λειτουργεί ως αναμέτρηση με τα όρια της ευταξίας, δοκιμάζοντας την αντοχή κανόνων και θεσμών.
Στον Ευριπίδη, η διονυσιακή μανία δεν είναι μια αθώα γιορτή αλλά δοκιμασία της ίδιας της ιδέας του πολιτισμού, που ωθεί στα άκρα τη διατήρηση του ελέγχου, των ηθών/εθών, των νόμων και της αυτοεικόνας μας.
Όπως αναφέρει και ο ίδιος ο σκηνοθέτης: «Οι Βάκχες είναι εκείνη η τραγωδία που φτάνει πιο μακριά από κάθε άλλη στο ενδιαφέρον για τις ανορθολογικές παρορμήσεις και την παραφροσύνη. Τόσο μακριά, που αποδεικνύεται επικίνδυνη και ριψοκίνδυνη και για τους θεατές, οι οποίοι καλούνται να έρθουν αντιμέτωποι με τους βαθύτερους και ισχυρότερους φόβους τους.»
Ο αταβιστικός φόβος της κατάρρευσης του πολιτισμού δεν κατοικεί μόνο στα πρόσωπα, φωλιάζει στο συλλογικό ασυνείδητο, εκεί όπου η κοινότητα πλάθει μύθους για να προστατευτεί.
Από αυτό το πεδίο γεφυρώνεται μια αναλογία με την εμπειρία των βαλκανικών εθνικισμών, όπου η μισαλλοδοξία –ως πολιτική μορφή του φόβου του ‘άλλου’– τον καθιστά απειλή που πρέπει να απωθηθεί, να περιοριστεί ή να αφομοιωθεί.
Η τραγωδία κτίζεται πάνω στην αυταπάτη και στην ύβρη της βεβαιότητας πως ό,τι δεν χωρά στη γλώσσα και στον νόμο μπορεί απλώς να εξοριστεί. Μόνο που όταν ο άνθρωπος αρνείται τη σκοτεινή του συγγένεια με το άλογο, δεν το εξαφανίζει αλλά το σπρώχνει στα βάθη, απ’ όπου σχεδόν πάντα επιστρέφει αγριότερο.
Συντελεστές
Σκηνοθεσία Javor Gardev • Προσαρμογή Ιωάννα Ρεμεδιάκη, Javor Gardev • Μουσική Martyn Jaques • Live επί σκηνής The Tiger Lillies (Martyn Jaques, Adrian Stout, Budi Butenop) • Σκηνικά Nikola Toromanov •
Ο Θίασος
Leonid Yovchev Διόνυσος, Samuel Finzi Τειρεσίας, Αλέξανδρος Μυλωνάς Κάδμος, Λουκία Μιχαλοπούλου Αγαύη, Μιχαήλ Ταμπακάκης Πενθέας, Ivan Youroukov Αγγελιαφόρος Α’, Martin Dimitrov Αγγελιαφόρος Β’, Ivan Nikolov Δούλος
Χορός των Βακχών: Kremena Slavcheva, Ξένια Γραμματικού, Δανάη Σταματοπούλου, Αλεξάνδρα Γκαϊτατζή, Nadya Keranova, Νεφέλη Ανθοπούλου, Ελένη Θυμιοπούλου, Alexandra Svilenova, Αγγελική Κιντώνη, Ζωή Ευθυμίου, Ευθυμία Δανιηλίδου και Πολυξένη Σπυροπούλου
