Τα βίντεο που τράβηξαν οι αστυνομικοί μέσα από τις δύο γιάφκες της 17 Νοέμβρη έφερε στη δημοσιότητα, για πρώτη φορά στην ελληνική τηλεόραση, το ντοκιμαντέρ του Αλέξη Παπαχελά στον ΣΚΑΪ, όπως και αποκαλυπτικές μαρτυρίες για το θρίλερ της εξάρθρωσης της τρομοκρατικής οργάνωσης, μετά την έκρηξη της βόμβας στα χέρια του Σάββα Ξηρού στον Πειραιά, το βράδυ της 29ης Ιουνίου του 2002.
«Έχουμε 17 Νοέμβρη»
«Ήταν μια στιγμή συγκλονιστική. Άρχισαν να χειροκροτούν όλοι, να κλαίνε οι αξιωματικοί. Ήταν μια στιγμή πολύ συναισθηματικά φορτισμένη. Ιστορική στιγμή, από πολιτικής άποψης», λέει ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, τότε Υπουργός Δημόσιας Τάξης, περιγράφοντας τη νύχτα που η έκρηξη στον Πειραιά οδήγησε τον Σάββα Ξηρό, έναν τρομοκράτη της 17Ν, στα χέρια της Αστυνομίας.
Ο Δημήτρης Κουφοντίνας δίνει τη δική του εκδοχή για το τι συνέβη εκείνο το βράδυ στον Πειραιά. «Το ξέρεις κι αυτό ότι μπορεί να συμβεί. Θυμάμαι τον Σάββα που έλεγε με αυτό το μισό χαμόγελο, το πικρό, όταν το συζητάγαμε, τουλάχιστον αν γίνει να είναι δυνατή η έκρηξη. Κι έγινε αυτό το ατύχημα. Δεν ήταν ένα απλό ατύχημα. Ήταν πιο πολύ από τη σκέψη ότι μπορεί… Υπήρχε η απειροελάχιστη πιθανότητα να χτυπήσει κάποιος και έσπρωχνε και ξανάσπρωχνε τη βόμβα μέχρι να τη στριμώξει και τότε έγινε το βραχυκύκλωμα.» λέει ο εκτελεστής της οργάνωσης..
Η κρίσιμη απόφαση και η ηλικιωμένη που έλυσε τον γρίφο
Η εξάρθρωση της 17Ν δεν ήταν μόνο θέμα εγκληματολογικών εργαστηρίων, αλλά και μιας κρίσιμης απόφασης. Ο Αλέξης Παπαχελάς αποκαλύπτει το παρασκήνιο πίσω από τη δημοσιοποίηση της φωτογραφίας του Σάββα Ξηρού. Παρά το debate για το αν έπρεπε να δοθεί στη δημοσιότητα, ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης πήρε την απόφαση: «Δώστε τη φωτογραφία». Η κίνηση αυτή αποδείχθηκε καταλυτική. Το υπουργείο Δημόσιας Τάξης δίνει στη δημοσιότητα 6 φωτογραφίες του Σάββα Ξηρού. Μετά από αυτή την κίνηση, ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης έλαβε ένα τηλεφώνημα στο γραφείο του από μια ηλικιωμένη κυρία η οποία είπε ότι τον έβλεπε συχνά απέναντι από το σπίτι της. Στην οδό Πάτμου.
Τα βίντεο από τις γιάφκες
Για πρώτη φορά στην τηλεόραση προβλήθηκε το πρώτο βίντεο που τράβηξαν οι αστυνομικοί από το εσωτερικό της γιάφκας. «Το πρώτο που αντικρίζω στο βάθος, βλέπω τη σημαία με το αστέρι, βλέπω πάνω στον πάγκο τα μπαζούκας από το Πολεμικό Μουσείο βλέπω όπλα, βλέπω εκτυπωτές, προκηρύξεις… Βλέποντάς τα, ανατρίχιασα. Αμάν, λέω, είμαι στη γιάφκα 17 Νοέμβρη» περιγράφει ο αξιωματικός που μπήκε πρώτος.
Δαμάρεως και Φρύνης. Εκεί βρίσκεται η δεύτερη γιάφκα. Αξιωματικός που βρέθηκε εκεί είπε συγκλονισμένος και κλαίγοντας στον Χρυσοχοΐδη: «δεν μπορώ να σας περιγράψω αυτό που βλέπω εδώ μέσα.» Εκρηκτικές ύλες σε κιβώτια, γραφομηχανή, πρωτοσέλιδα εφημερίδων και η «έκπληξη», μια μπανιέρα με νερό γεμάτη με όπλα, χειροβομβίδες, πυροκροτητές κτλ. Στις γιάφκες βρέθηκαν γραφομηχανές και εκτυπωτές που χρησιμοποιούσε η 17Ν για να τυπώνει τις προκηρύξεις της καθώς και η σφραγίδα της οργάνωσης. Η περισσυλλογή και η μεταφορά του υλικού κράτησε 17 μέρες. Πρωτοφανής αριθμός ημερών.
Πώς «έσπασε» ο Ξηρός
Την ώρα που η αστυνομία έκανε φύλλο και φτερό τη γιάφκα της Πάτμου ο Δημήτρης Κουφοντίνας προσπαθούσε να κρυφτεί. Στο μεταξύ ο Ξηρός μεταφέρθηκε στον Ευαγγελισμό σε σοβαρή κατάσταση. Τη δύσκολη συνεννόηση μαζί του ανέλαβε ο αξιωματικός Στέλιος Σύρρος. Όπως διηγείται ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, άρχισε μια προσπάθεια σε δυο επίπεδα. Το ένα ήταν ότι ο ασθενής Ξηρός θέλει να μιλήσει με κάποιους. Θέλει για δικούς του λόγους να πει την ιστορία του. Δεν βλέπει, είναι κλειστά τα μάτια του, αλλά λειτουργεί το μυαλό του, αλλά κυρίως η θέλησή του. γιατί πρέπει να είχε κάποια σχέση με την Εκκλησία, με τη θρησκεία. Στην πορεία στα χέρια των αρχών πέφτει και ο μεγαλύτερος αδερφός της οικογένειας, Χριστόδουλος Ξηρός ή Μανώλης όπως ήταν το ψευδώνυμό του.
Η παράδοση του Κουφοντίνα: «Είπα εγώ και τέλος»
Ο Δημήτρης Κουφοντίνας παραδόθηκε μόνος του στην αστυνομία. Μόλις το ταξί του φτάνει στο μέγαρο της αστυνομίας, δίνει στον οδηγό 100 ευρώ, φοράει ένα καπέλο, μαύρα γυαλιά ηλίου, κατεβαίνει και πλησιάζει τον φρουρό του κτιρίου. «Πέρασα ανάμεσα τους, δεκάδες αξιωματικοί, ασφαλίτες, δεν με αναγνώρισε κανείς. Πήγα μέσα. Από πίσω έτρεχε ο ταξιτζής, τα ρέστα, τα ρέστα. Πήγα εκεί, είπα εγώ και τέλος.»
Σκέφτηκε ο Κουφοντίνας να σκοτώσει τον Ξηρό;
Ο Αλέξης Παπαχελάς θέτει το ερώτημα στον Κουφοντίνα : «Ο Σάββας θα μπορούσε να μιλήσει. Πέρασε από το μυαλό σου ότι θα έπρεπε να τον τελειώσεις εκείνη την ημέρα;». Εκείνος απαντά: «Είναι μια κρίσιμη απόφαση. Ό,τι αποφασίσεις είναι σωστό και ταυτόχρονα είναι λάθος» απάντησε και πρόσθεσε: «Εμείς βλέπουμε αλλιώς τον σύντροφο. Θυμάμαι μετά την έκρηξη όταν πληροφορήθηκε ο τότε πρωθυπουργός Σημίτης ότι ενδεχομένως υπάρχει κάποιο μέλος είπε προσέξτε μη χάσετε το δώρο. Αυτό είναι μια αντίληψη, ότι είναι μια αποθήκη πληροφοριών, εμείς έχουμε μια άλλη άποψη από το αξιακό μας σύστημα» απαντά και προσθέτει: «Πάλι το ίδιο θα έκανα».
«Δεν θα υπογράψω δηλώσεις μετανοίας που ζητάνε»
Ο Κουφοντίνας δηλώνει αμετανόητος: Όταν ρωτήθηκε από τον Αλέξη Παπαχελά αν γύριζε τον χρόνο πίσω και αν θα ξανάκανε τα ίδια, απάντησε: «Δεν μπορώ να απαρνηθώ την ιστορία μου και δεν θα υπογράψω δηλώσεις μετανοίας που ζητάνε διαρκώς και οι εισαγγελείς του Δομοκού και οι ανακριτές κατά καιρούς». Στο ερώτημα τι θα έλεγε στους συγγενείς θυμάτων της τρομοκρατικής οργάνωσης απάντησε: «Έχω εκφράσει τη βαθιά μου λύπη στην οικογένεια του Αξαρλιάν. Οι συγγενείς αξίζουν τον σεβασμό μας». Όταν ερωτάται πώς παίζει τον ρόλο του Θεού αφαιρώντας ως τιμωρός μια ζωή απαντά ψυχρά: «Επωμίζεσαι την απόφαση που έχεις πάρει».
Ο «γέρος» με τις διασυνδέσεις που βοηθούσε την 17Ν
Ο αρχιεκτελεστής της 17Ν αποκαλύπτει ότι υπάρχει ένα άγνωστο πρόσωπο με επιχειρηματικές και άλλες διασυνδέσεις που τους βοηθούσε. «Τον έλεγα “γέρο” για να τον πειράξω, προέρχονταν από τα ανώτερα κοινωνικά στρώματα» λέει στον Αλέξη Παπαχελά ο οποίος τον ρωτά αν ήταν επιχειρηματίας. «Συναναστρεφόταν με αυτό που λέμε την λούμπεν μεγαλοαστική τάξη» απαντά ο Κουφοντίνας. Υποστηρίζει ότι δεν υπήρχε αρχηγός στην οργάνωση. «Είχαμε ομοφωνία, δεν υπήρχε ο όρος αρχηγός. Στις οργανώσεις της επαναστατικής Αριστεράς δεν υπάρχουν αρχηγοί» λέει, ενώ παραδέχεται ότι υπάρχουν άγνωστα σημεία από την τρομοκρατική δράση της 17Ν. «27 χρόνια είναι αυτά, κάποια πράγματα θα τα πούμε αργότερα» λέει αινιγματικά. Αποφεύγει να αποκαλύψει πού βρίσκεται το πρώτο 45άρι όπλο της οργάνωσης και η πρώτη γραφομηχανή της 17Ν. «Τι τα θες τα σύμβολα της οργάνωσης;» ρωτά τον επικεφαλής της ανάκρισης. «Θα κάνω ένα μουσείο να τα βάλω μέσα» του απαντά.
Όταν τον αντίκρισαν συγγενείς θυμάτων
«Ο Κουφοντίνας με κοίταξε, εγώ τον κοίταξα στα μάτια και αυτός γύρισε αλλού το κεφάλι του. Δεν μπορούσε, δεν μπορούσε να με κοιτάξει. Θυμάμαι ότι σκέφτηκα πως ήταν δειλός. Σκεφτόμουν πως όλοι τους ήταν δειλοί.» λέει η κόρη του Ρόναλτ Στιούαρτ, Νικόλ Εντουαρντς.
«Θυμάμαι που ερχόμασταν με το αεροπλάνο και ο γιος μου ήταν τότε πέντε ετών και μου είπε: “Ξέρεις ποιοι είναι, απλώς σκότωσέ τους”. Και σίγουρα έτσι ακριβώς ένιωθα και εγώ.» λέει ο γιος του Τζορτζ Τσάντες, Τζορτζ Τσιπ Τσάντες.
