Για πρώτη φορά στην ιστορία της Ευρώπης, και ειδικότερα στην Ελλάδα, το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σε συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας και το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, εισάγει ένα καινοτόμο ψηφιακό σύστημα επαλήθευσης ηλικίας.
Στόχος αυτής της πρωτοβουλίας είναι η προστασία των ανηλίκων και η προώθηση της δημόσιας υγείας, συμβάλλοντας στην αποτροπή πρόσβασης των νέων σε προϊόντα καπνού και αλκοόλ.
Η νέα αυτή ευρωπαϊκή δράση, που παρουσιάστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το καλοκαίρι, αποσκοπεί στη δημιουργία ενός φιλικού προς το χρήστη ψηφιακού περιβάλλοντος, χωρίς την ανάγκη εξειδικευμένων ψηφιακών γνώσεων από τους χρήστες. Η τεχνολογία αυτή δεν λειτουργεί απλώς ως ένα μέσο ελέγχου, αλλά και ως εργαλείο πρόληψης της χρήσης επιβλαβών προϊόντων από ανηλίκους.
Η νέα νομοθεσία εστιάζει σε πέντε βασικούς τομείς: πρόληψη και προστασία των νέων, ενίσχυση της αγοράς, ρυθμίσεις για νέα προϊόντα νικοτίνης, ψηφιακό μητρώο ελέγχου και ενίσχυση των ελεγκτικών διαδικασιών και των κυρώσεων. Έτσι, εισάγεται για πρώτη φορά καθολική απαγόρευση πώλησης καπνικών και αλκοολούχων ποτών σε ανηλίκους, με την ευθύνη για την επαλήθευση της ηλικίας να ανήκει αποκλειστικά στους πωλητές.
Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, στο πλαίσιο της παρουσίασης του Οδικού Χάρτη για την εφαρμογή αυτής της μεταρρύθμισης, δήλωσε: «Η τεχνολογία μπορεί να είναι η λύση σε πραγματικά κοινωνικά ζητήματα. Με το νέο ψηφιακό πλαίσιο, διασφαλίζουμε την πλήρη παρακολούθηση της αγοράς προϊόντων καπνού και αλκοόλ, ενισχύοντας τους ελέγχους και αποτρέποντας την πρόσβαση των ανηλίκων σε αυτά».
Μηχανισμός ψηφιακής επαλήθευσης ηλικίας
Ο καινοτόμος μηχανισμός επαλήθευσης ηλικίας θα υλοποιείται μέσω των εφαρμογών Gov.gr Wallet και Kids Wallet. Σε καταστήματα λιανικής, ο πωλητής θα μπορεί να επιλέγει την κατάλληλη ηλικιακή ομάδα και να δημιουργεί ένα QR code. Ο αγοραστής θα σκανάρει το QR code και θα επιτρέπει τη κοινοποίηση ενός πιστοποιητικού επιβεβαίωσης ηλικίας, χωρίς να αποκαλύπτεται η ακριβής ηλικία του.
Αυτός ο τρόπος επικύρωσης επιτρέπει ταχύτερους ελέγχους και ενισχύει την προστασία των προσωπικών δεδομένων, περιορίζοντας την πρόσβαση των ανηλίκων σε προϊόντα που τους απαγορεύονται. Ο σχεδιασμός του νόμου περιλαμβάνει επίσης αυστηρούς κανονισμούς για την είσοδο ανηλίκων σε χώρους ψυχαγωγίας, απαγορεύοντας την παρουσία τους σε μπαρ και νυχτερινά κέντρα.
Ένα σημαντικό εργαλείο εποπτείας είναι το Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου Προϊόντων (alto.gov.gr), όπου θα καταχωρούνται υποχρεωτικά όλες οι επιχειρήσεις που πωλούν προϊόντα καπνού και αλκοόλ. Αυτή η καταγραφή θα διευκολύνει την παρακολούθηση της αγοράς και θα επιτρέπει στοχευμένες παρεμβάσεις από τις αρμόδιες αρχές.
Η διαδικασία εγγραφής στις νέες ψηφιακές πλατφόρμες πρόκειται να ολοκληρωθεί μέχρι τις 16 Απριλίου 2026. Το νέο οικοσύστημα, που περιλαμβάνει τα Gov.gr Wallet, Kids Wallet, alto.gov.gr και events.gov.gr, φιλοδοξεί να μετασχηματίσει τη νομοθεσία σε ένα καθημερινό εργαλείο εφαρμογής και εποπτείας, προάγοντας την υγεία και την ασφάλεια των ανηλίκων στην κοινωνία μας.
