Η κυβέρνηση της Ισπανίας ανακοίνωσε ένα επείγον πακέτο 80 μέτρων, συνολικού ύψους περίπου 5 δισ. ευρώ, με στόχο να αντιμετωπίσει τις οικονομικές επιπτώσεις από τον συνεχιζόμενο πόλεμο στη Μέση Ανατολή — που έχει πλήξει διεθνώς τις τιμές της ενέργειας και προκαλεί αυξημένο κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ χαρακτήρισε τις πρωτοβουλίες «απαραίτητες απαντήσεις σε έκτακτες καταστάσεις», μετά από ειδική συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου στην Μαδρίτη — τονίζοντας το βάρος που έχει σήμερα για την Ισπανία η ενεργειακή κρίση και η αύξηση των τιμών στην αγορά.
Τι περιλαμβάνει το πακέτο στήριξης
- Μείωση φόρων στην ενέργεια έως 60%
Στο επίκεντρο των μέτρων βρίσκεται μια δραστική μείωση των φόρων στην ηλεκτρική ενέργεια, που μπορεί να φτάσει έως και 60%, ώστε να μειώσει άμεσα το κόστος για καταναλωτές και επιχειρήσεις. (Reuters)
- Μείωση ΦΠΑ στα καύσιμα στο 10%
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters, η κυβέρνηση θα μειώσει τον ΦΠΑ στα καύσιμα από 21% σε 10% και θα παγώσει τον ειδικό φόρο στα υδρογονάνθρακες — κάτι που αναμένεται να μειώσει την τιμή του πετρελαίου κίνησης (πετρέλαιο/βενζίνη) έως 0,30‑0,40€ ανά λίτρο.
- Κατάργηση 5% φόρου στο ηλεκτρικό ρεύμα
Στο πακέτο θα αφαιρεθεί επίσης ένας ειδικός 5% φόρος στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, μειώνοντας έτσι ακόμη περισσότερο τον λογαριασμό για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
- Προσωρινό πάγωμα ενοικίων
Ο Σάντσεθ ανακοίνωσε ότι το πακέτο περιλαμβάνει και προσωρινό πάγωμα των ενοικίων σε ολόκληρη τη χώρα, ως μέτρο στήριξης των πιο ευάλωτων ανθρώπων και νοικοκυριών — ένα μέτρο που έχει χρησιμοποιηθεί σε παλαιότερες κρίσεις ακρίβειας.
- Εξοικονόμηση κόστους για επιχειρήσεις
Τα μέτρα εκτιμάται ότι θα προσφέρουν περίπου 200 εκατ. ευρώ εξοικονόμηση κόστους στις βιομηχανίες που χρησιμοποιούν εντατικά ενέργεια, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητά τους σε μια δύσκολη περίοδο.
Πώς συνδέονται τα μέτρα με την ενεργειακή και οικονομική κατάσταση
Η Ισπανία, όπως και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, βλέπει τις αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου να επηρεάζουν και τον πληθωρισμό και την γενικότερη οικονομική δραστηριότητα. Ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Ισπανίας έχει υπογραμμίσει ότι οι επιπτώσεις στην οικονομία πρέπει να αντιμετωπιστούν με στοχευμένα και προσωρινά μέτρα, για να προστατευτούν οι πιο αδύναμες κοινωνικές ομάδες και οι επιχειρήσεις που πλήττονται περισσότερο από το ενεργειακό σοκ.
Εν τω μεταξύ, η χώρα μείωσε προσωρινά την παρουσία του προϋπολογισμού για το 2026, καθώς η σύνταξη του επανεξετάζεται για να ενσωματώσει τα νέα επείγοντα μέτρα στήριξης εν μέσω της ενεργειακής αβεβαιότητας.
- Ενεργειακά χαρακτηριστικά της Ισπανίας:
Η Ισπανία βρίσκεται σε σχετικά πλεονεκτική θέση λόγω του υψηλού μεριδίου ΑΠΕ στο ενεργειακό της μείγμα (αιολική, ηλιακή και υδροηλεκτρική παραγωγή). Αυτό έχει βοηθήσει τη χώρα να αντέξει καλύτερα τις αναταράξεις των διεθνών αγορών ενέργειας, με τιμές ηλεκτρικής ενέργειας που είναι μεταξύ των πιο χαμηλών στην Ευρώπη φέτος. - Προβλέψεις για τον πληθωρισμό:
Οι αναλυτές της αγοράς αναμένουν ότι ο υψηλότερος πληθωρισμός λόγω των ανατιμήσεων στην ενέργεια μπορεί να φτάσει το ~4% στην Ευρωζώνη — με πιθανότητα να αυξηθεί περαιτέρω αν οι εντάσεις στη Μέση Ανατολή διατηρηθούν ή κλιμακωθούν.
Τα 80 αυτά μέτρα πρέπει να εγκριθούν από τη Βουλή της Ισπανίας, προκειμένου να ενεργοποιηθούν επίσημα και να αρχίσουν να εφαρμόζονται. Υπάρχει ήδη ευρεία πολιτική και κοινωνική συζήτηση για το πόσο χρονικό διάστημα πρέπει να διαρκέσουν αυτές οι φορολογικές και οικονομικές ελαφρύνσεις και πώς θα επηρεάσουν τη δημοσιονομική ισορροπία της χώρας στο μέλλον, ειδικά όταν οι πιέσεις στον προϋπολογισμό αυξάνονται λόγω της ενεργειακής κρίσης και των γεωπολιτικών εξελίξεων.
