Οι τελευταίες εξελίξεις δείχνουν ότι η διέλευση πλοίων παραμένει σε πολύ χαμηλά επίπεδα, με μόλις 21 δεξαμενόπλοια να έχουν διασχίσει τα Στενά του Ορμούζ από τις 28 Φεβρουαρίου — έναντι άνω των 100 ημερησίως πριν από την έναρξη των εχθροπραξιών — προκαλώντας σοβαρές ανησυχίες για την παγκόσμια προσφορά ενέργειας.
Η πλειονότητα των πλοίων παραμένει αγκυροβολημένη στον Κόλπο του Ομάν, όπου σχηματίζεται μια τεράστια «ουρά» αναμονής, με περίπου 400 σκάφη — κυρίως δεξαμενόπλοια, φορτηγά και πλοία μεταφοράς LNG — να περιμένουν επιβεβαίωση για ασφαλή διέλευση.
Παρανάλωμα του πυρός ελληνόκτητο τάνκερ στις 12/3/2026 στον Περσικό, ευτυχώς χωρίς θύματα
Ο ρόλος των διαπραγματεύσεων και των “ουδετέρων” σημαδιών
Παρά το de facto μπλόκο που έχει επιβληθεί από την πλευρά του Ιράν, αναλύσεις δείχνουν ότι επιτρέπεται επιλεκτική διέλευση ορισμένων φορτίων πετρελαίου και φυσικού αερίου μη ιρανικής προέλευσης, μετά από διαπραγματεύσεις για «ασφαλή διέλευση». Η Κίνα φαίνεται να αποτελεί ειδική περίπτωση, καθώς πολλοί πλοιοκτήτες στέλνουν σήματα «ουδετερότητας» (π.χ. εμφάνιση «China Owner» στα AIS σήματα), μια πρακτική που υποδηλώνει στόχο αποφυγής στοχοποίησης από τις ιρανικές δυνάμεις.
Ωστόσο, ακόμη και με αυτήν την «ουδετερότητα», δεν λείπουν τα περιστατικά επικίνδυνης ναυσιπλοΐας: στις 12 Μαρτίου, κινεζικό πλοίο που εξέπεμπε “China Owner” επλήγη από θραύσματα, γεγονός που φαίνεται να έχει αποθαρρύνει περαιτέρω διελεύσεις.
Ελληνική παρουσία και επιχειρήσεις
Στην προσπάθεια επαναλειτουργίας της διέλευσης συμμετέχουν και Έλληνες πλοιοκτήτες. Η Dynacom Tankers Management πέτυχε τη διέλευση του δεξαμενόπλοιου Shenlong, φορτωμένου με περίπου ένα εκατομμύριο βαρέλια σαουδαραβικού αργού προς τη Μουμπάι. Λίγο αργότερα, και το Smyrni πραγματοποίησε ασφαλή διέλευση με φορτίο πετρελαίου.
Ωστόσο, παραμένει ασαφές αν η διέλευση του Smyrni έγινε λόγω ασφαλούς “πράσινου διαδρόμου” ή απλώς ως μεμονωμένο περιστατικό. Οι αναλυτές της Lloyd’s List Intelligence επισημαίνουν ότι η άδεια διέλευσης εξαρτάται συχνά από το περιεχόμενο του φορτίου και τις επί τόπου διαπραγματεύσεις.
Διεθνείς προσπάθειες και εναλλακτικές διαδρομές
Η Ινδία έχει ανοίξει διπλωματικούς διαύλους με την Τεχεράνη, με τον υπουργό Εξωτερικών της να δηλώνει «παραγωγικό» διάλογο για να διασφαλιστεί η διέλευση ινδικών πλοίων και η συνέχιση των εξαγωγών ενέργειας. Δύο ινδικά πλοία τύπου LPG έχουν ήδη λάβει άδεια διέλευσης, ενισχύοντας την εικόνα ότι διπλωματικές επαφές μπορούν να ανοίξουν ασφαλείς διαδρομές.
Παράλληλα, Πακιστάν και Τουρκία καταγράφουν μερικές ανεπίσημες διελεύσεις, όπως ενός δεξαμενόπλοιου με σημαία Πακιστάν από τα Στενά, γεγονός που υποδηλώνει ότι κάποια φορτία εξασφαλίζουν διέλευση μετά από ειδικές συνεννοήσεις.
Επιθέσεις, αλλαγές πορείας και αναζήτηση λύσεων
Παρά τις επιλεγμένες διελεύσεις, τα Στενά παραμένουν ουσιαστικά κλειστά για την ευρεία διεθνή ροή ενέργειας. Η ιρανική στρατιωτική δράση περιλαμβάνει σποραδικές επιθέσεις χωρίς σαφές μοτίβο, που φαίνεται να έχουν στόχο περισσότερο την αποσταθεροποίηση παρά συγκεκριμένες εθνικότητες ή τύπους πλοίων.
Σύμφωνα με διεθνείς οργανισμούς, τουλάχιστον 16 πλοία έχουν πληγεί σε περιοχές γύρω από τα Στενά, όπως κοντά στη Φουτζέιρα των ΗΑΕ και στον Κόλπο του Ομάν, με στόχους από ΗΠΑ και Ηνωμένο Βασίλειο μέχρι πλοία από χώρες της Ασίας, υποδεικνύοντας ότι οι επιθέσεις δεν περιορίζονται γεωγραφικά ή βάσει ιδιοκτησίας.
Η αναταραχή έχει αναγκάσει πλοιοκτήτες να αλλάξουν πορεία και να αναζητήσουν εναλλακτικές διαδρομές και λιμάνια, όπως Φουτζέιρα, Khor Fakkan και Sohar, πριν μεταφέρουν τα φορτία τους οδικώς στους τελικούς προορισμούς, ενώ πολλές εμπορικές ομάδες έχουν εκφράσει ανησυχία για τις προοπτικές της παγκόσμιας εφοδιαστικής αλυσίδας.
Σε αυτό το περιβάλλον έντασης, η ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ παραμένει κρίσιμος δείκτης για την σταθερότητα των ενεργειακών αγορών, με τις ναυτιλιακές ροές, τις τιμές ενέργειας και τις διεθνείς εμπορικές σχέσεις να παρακολουθούν κάθε νέα εξέλιξη με αυξημένη προσοχή.
