Έντονη ανησυχία ότι για πρώτη φορά ύστερα από 38 χρόνια το Άγιο Φως δεν θα ταξιδέψει από τα Ιεροσόλυμα στην Ελλάδα για να φωτίσει την Ανάσταση, καθώς ο κίνδυνος πυραυλικών χτυπημάτων έχει οδηγήσει από τις 4 Μαρτίου στο σφράγισμα των θυρών του Ναού του Παναγίου Τάφου – «Δεύτε λάβετε φως» από την Ακοίμητη Κανδήλα
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Κώστα Ζαφειρίου στην εφημερίδα «Political», η εμπόλεμη κατάσταση στη Μέση Ανατολή έχει ανατρέψει πλήρως το λειτουργικό πρόγραμμα του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων, σε μια ιδιαίτερα κατανυκτική περίοδο για την Ορθοδοξία, μεσούσης της Μεγάλης Σαρακοστής και 24 μέρες πριν από το Μεγάλο Σάββατο. Οι αυστηρές οδηγίες των ισραηλινών αρχών για απαγόρευση μαζικών συναθροίσεων, υπό τον άμεσο κίνδυνο πυραυλικών χτυπημάτων και αντιποίνων, έχουν οδηγήσει από τις 4 Μαρτίου στο σφράγισμα των θυρών του σημαντικότερου προσκυνήματος της Χριστιανοσύνης, του Ναού του Παναγίου Τάφου. Προχθές Δευτέρα «ομοβροντία» από βαλλιστικούς πυραύλους που εκτοξεύτηκαν από το Ιράν αναχαιτίστηκε πάνω από την Ιερουσαλήμ και τα θραύσματα έπεσαν σε διάφορες περιοχές της πόλης – και περίπου 100 μέτρα από τον Πανίερο Ναό της Αναστάσεως. Ένα μεγάλο θραύσμα έπεσε πάνω από το κελί του Σεβασμιότατου Αρχιεπισκόπου Θαβωρίου Μεθοδίου.
Αυστηρά μέτρα για την τελετή της Αφής
Η Αγιοταφική Αδελφότητα και ο αρχηγός της, ο μακαριότατος Πατριάρχης Ιεροσολύμων Θεόφιλος, εφόσον συνεχιστεί η παρούσα ρευστή και επικίνδυνη κατάσταση, θα υποχρεωθεί να λάβει αυστηρά μέτρα: η τελετή Αφής του Αγίου Φωτός να γίνει μεν στον Πανάγιο Τάφο, αλλά με την παρουσία ελάχιστων κληρικών και λαϊκών και δίχως προσκυνητές, δεδομένου άλλωστε ότι δεν εκτελούνται πτήσεις από και προς το αεροδρόμιο «Μπεν Γκουριόν». Αυτό σημαίνει ότι θα είναι η πρώτη φορά που το Ανέσπερο Φως δεν θα φτάσει στην Ελλάδα, όπου από το 1988 έρχεται με κάθε επισημότητα και ζεσταίνει το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου τις καρδιές εκατομμυρίων Χριστιανών.
Αρχιεπίσκοπος: «Φως από το καντήλι»
Tο 2020, λόγω υγειονομικού πρωτοκόλλου, το Ανέσπερο Φως έφτασε με ειδική πτήση από τα Ιεροσόλυμα, αλλά δεν διαμοιράστηκε στους ναούς της χώρας μας και οι ιερείς τέλεσαν την αναστάσιμη ακολουθία «κεκλεισμένων των θυρών», ανάβοντας το Αναστάσιμο Φως από την κανδήλα της Αγίας Τράπεζας. Αυτό θα συμβεί και φέτος, εφόσον μέχρι τις αρχές της Μεγάλης Εβδομάδας δεν θα υπάρχουν εξελίξεις που να επιτρέπουν την πραγματοποίηση πτήσεων με ασφάλεια.
Ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος τον Απρίλιο του 2020, αρχές της υγειονομικής κρίσης, είχε δηλώσει: «Δεν υπάρχει Άγιο Φως πρώτης κατηγορίας και δεύτερης κατηγορίας. Παλαιότερα, πριν γίνουν αυτά που γίνονται σήμερα για την υποδοχή του Αγίου Φωτός, έπαιρναν το φως από το καντήλι της Αγίας Τραπέζης. Αυτά είναι ήθη που επικράτησαν τελευταία».
Στο ερώτημα λοιπόν των πιστών «πώς θα κάνουμε Ανάσταση δίχως Άγιο Φως;» την απάντηση δίνει μέσω της «Ρ» γηραιός κληρικός: «Η Εκκλησία υπενθυμίζει πως η Ανάσταση δεν ματαιώνεται, ούτε αλλοιώνεται. Από δογματική και λειτουργική άποψη η έλευση του Αγίου Φωτός από τα Ιεροσόλυμα δεν είναι απαραίτητη προϋπόθεση για να τελεστεί η Ανάσταση. Το “Δεύτε λάβετε φως” θα ηχήσει κανονικά σε κάθε ενορία, αντλώντας τη φλόγα από την Ακοίμητη Κανδήλα που καίει αδιάλειπτα πάνω στην Αγία Τράπεζα σε όλους τους ιερούς ναούς. Στην τελετή της Αναστάσεως υπάρχει μια ιερουργική πράξη, που δυστυχώς οι πιστοί δεν γνωρίζουν. Όταν έχουν τελειώσει όλα τα ψάλματα και οι αναγνώσεις του Όρθρου του Μεγάλου Σαββάτου, σβήνουν, λέει το Τυπικό της ημέρας, όλα τα φώτα, και ο πρώταρχος ιερέας ή αρχιερέας παίρνει φως «από την ακοίμητον κανδήλαν την επί της Αγίας Τραπέζης». Και το μοιράζει στον κόσμο, ως Φως Χριστού, Φως εκ του ανεσπέρου φωτός. Αυτό θα γίνει φέτος».
Από το 1988
Το Άγιο Φως μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1980, όποτε ερχόταν στη χώρα μας, μεταφερόταν από προσκυνητές στην Ελλάδα με πλοίο, καθώς αυτός ήταν ο μοναδικός τρόπος μεταφοράς από τους Αγίους Τόπους πριν από την καθιέρωση των αεροπορικών πτήσεων. Το Άγιο Φως μεταφερόταν από την Ιερουσαλήμ στο λιμάνι της Γιάφας και από εκεί με πλοίο στον Πειραιά, που έφτανε αρκετές μέρες μετά το Μεγάλο Σάββατο, συνήθως έπειτα από 5-6 μέρες.
Η μεγάλη αλλαγή έγινε το 1988: το ταξιδιωτικό γραφείο (Σύνταγμα) του Ιάκωβου Οικονομίδη και ο τότε έξαρχος του Πανάγιου Τάφου στην Αθήνα, Αρχιεπίσκοπος Ιερουπόλεως Ειρηναίος, ο μετέπειτα Πατριάρχης Ιεροσολύμων, συνεργάστηκαν ώστε να φτάσει αεροπορικώς με κάθε επισημότητα στην ελληνική πρωτεύουσα το Άγιο Φως. Κορυφαίοι σύμμαχοι σε αυτή την πρωτοβουλία, δύο πολιτικές προσωπικότητες της εποχής: οι αείμνηστοι Πρόεδρος της Δημοκρατίας Χρήστος Σαρτζετάκης και ο πρωθυπουργός Ανδρέας Παπανδρέου. Τότε καθιερώθηκαν ειδική πτήση από την Ιερουσαλήμ και επίσημη υποδοχή με Αρχιερείς, κυβερνητικούς εκπροσώπους, στρατιωτικό άγημα και φιλαρμονική στο αεροδρόμιο Αθηνών.
Το 2002 η μεταφορά του Αγίου Φωτός γίνεται πλέον «κρατική υπόθεση», αφού την οργάνωση της μεταφοράς ανέλαβε το υπουργείο Εξωτερικών με το κυβερνητικό αεροσκάφος. Δυστυχώς η μακρόχρονη παράδοση της έλευσης του Αγίου Φωτός, που μετρά 38 έτη, οδηγείται σε αναγκαστική διακοπή το 2026. Παρά την πνευματική προσμονή των πιστών, το ιστορικό αυτό έθιμο «σπάει», προκαλώντας αίσθηση και αναστοχασμό για το μέλλον των εκκλησιαστικών παραδόσεων.
